ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri harekât, uluslararası hukuk camiasında büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. New York merkezli "Just Security" platformu üzerinden bir araya gelen 100’den fazla hukuk uzmanı, yayımladıkları ortak bildiride saldırıların "savaş suçu" teşkil edebileceği uyarısında bulundu.
BM ŞARTI İHLAL EDİLDİ VE SAVAŞ SUÇU ENDİŞESİ
Uluslararası hukukçular, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nı açıkça ihlal ettiğini savundu. Bildiride, saldırıların yürütülme biçimi ve Amerikan makamlarından gelen açıklamaların, uluslararası insancıl hukukun çiğnendiğine dair ciddi kanıtlar sunduğu belirtildi. Uzmanlar, "öldürücülüğün" hukukun önüne konulmasının son derece tehlikeli bir emsal teşkil ettiğini vurguladı.
SİVİL KAYIPLAR VE EKONOMİK FATURA AĞIRLAŞIYOR
Ortak metinde, askeri müdahalenin bölgedeki siviller üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çekildi. Saldırıların Orta Doğu genelinde yüzlerce sivilin ölümüne, ciddi çevresel felaketlere ve ekonomik zarara yol açtığı ifade edildi. Ayrıca, bu savaşın ABD vergi mükelleflerine günlük maliyetinin 1 ila 2 milyar dolar arasında olduğu vurgulanarak, operasyonun sürdürülebilirliği sorgulandı.
BÖLGESEL MİSİLLEMELER VE ÜST DÜZEY KAYIPLAR
Harekâtın başladığı 28 Şubat tarihinden bu yana bölge adeta ateş çemberine dönmüş durumda. Nükleer müzakerelerin sürdüğü bir dönemde gelen bu saldırıya İran; İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, BAE ve Bahreyn gibi ülkelerdeki hedefleri vurarak karşılık verdi. Çatışmaların en kritik noktası ise, eski İran lideri Ali Hamaney başta olmak üzere çok sayıda üst düzey İranlı yetkilinin saldırılarda hayatını kaybetmesi oldu.
HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ VE "APTALCA" NİTELEMESİNE TEPKİ
Hukuk uzmanları, ABD’li üst düzey yetkililerin askeri müdahale kurallarını "aptalca" olarak nitelendiren yaklaşımlarını "dar görüşlü" olarak tanımladı. Bildiride, kendisini küresel lider olarak tanımlayan ülkelerin de uluslararası hukuka herkes kadar tabi olduğu hatırlatıldı. Öte yandan uzmanlar, İran hükümetinin de muhaliflere yönelik baskıları ve sivil altyapıya saldırıları konusundaki endişelerini not düşerek, bölgedeki insani vahşet riskine karşı uyarıda bulundu.