6 Şubat 2023’te kalbimizin durduğu, saatlerin 04.17’de asılı kaldığı o karanlık gecenin üzerinden tam üç yıl geçti. "Asrın Felaketi" olarak tarihe geçen depremler; sadece binaları yıkmakla, yolları yarmakla kalmadı; binlerce yıllık bir üretim kültürünü, esnafın emeğini ve toprağın bereketini de yaraladı. Ancak bugün geriye dönüp baktığımızda, o enkazın altından sadece taş ve toprak değil, büyük bir dayanışma ve yeniden diriliş hikayesi çıktı. Hatay’dan Kahramanmaraş’a, Malatya’dan Adıyaman’a kadar bölgenin her köşesinde, ekonomi ve ticaret çarkları artık sadece hayatta kalmak için değil, daha güçlü bir gelecek inşa etmek için dönüyor.
KÜLLERİNDEN DOĞAN ÇARŞILARDA YENİDEN YANAN IŞIKLAR
Depremin en ağır vurduğu Hatay’da, emeğin ve üretimin merkezi olan tarihi çarşıların sessizliğe bürünmesi şehrin ruhunu yaralamıştı. Ancak devlet ve millet el ele vererek bu sessizliği bozdu. Kentin farklı noktalarında kurulan 51 geçici prefabrik çarşı, 6 bin 180 esnaf için adeta birer "can suyu" oldu. Antakya’nın tescilli lezzetlerini sunan Gastronomi Çarşısı’ndan, geleneksel el sanatlarının yaşatıldığı Kültür ve Sanat Çarşısı’na kadar her dükkan, sadece bir ticaret noktası değil, Hatay’ın sosyal ve kültürel dokusunun yeniden filizlendiği birer merkez haline geldi. Bugün bu çarşılarda yükselen kepenk sesi, bir şehre "ben buradayım ve gitmiyorum" diyen esnafın en güçlü haykırışıdır. 27 Aralık 2025’te gerçekleştirilen kura çekimiyle belirlenen 7 bin 202 kalıcı iş yeri ise, bu geçici yuvalardan modern ve güvenli bir geleceğe geçişin kapısını araladı.
TOPRAĞA VE ÜRETİME TUTUNAN KAHRAMANMARAŞ
Felaketin merkez üssü Kahramanmaraş’ta ise toparlanma süreci toprağa duyulan sadakatle şekillendi. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) aracılığıyla sağlanan 452 milyon liralık hibe desteği, 173 girişimcinin hayallerini enkazın altından çekip çıkardı. Toplam yatırım tutarı 1,2 milyar lirayı bulan bu projeler sayesinde hayvancılıktan yenilenebilir enerjiye, meyve kurutmadan kırsal turizme kadar her alanda üretim kapasitesi artırıldı. Kahramanmaraş, yaşadığı büyük acıya rağmen IPARD fonlarından en fazla yararlanan iller arasına girerek hayvancılık yatırımlarında Türkiye’nin zirvesine yerleşti. Bölge insanı, tarlasından ve ahırından vazgeçmeyerek üretimin her koşulda devam edebileceğini tüm dünyaya kanıtladı.
SANAYİ ÇARKLARI TÜRKİYE ORTALAMASININ ÜSTÜNE ÇIKTI
Deprem bölgesindeki 11 ilin imalat sanayisi, devletin teşvikleri ve bölge halkının sarsılmaz azmiyle mucizevi bir geri dönüşe imza attı. Felaketin hemen ardından en düşük seviyelere gerileyen kapasite kullanım oranları, 2024 yılının ortasından itibaren Türkiye ortalamasını geride bırakmayı başardı. Sanayideki elektrik tüketiminin Şubat 2024’te bir önceki yıla göre yüzde 75,6 artması, fabrikaların bacalarının yeniden tütmeye başladığının en somut kanıtı oldu. KOSGEB’den TÜBİTAK’a, mikro işletmelerden dev fabrikalara kadar her kademeye aktarılan milyarlarca liralık kaynak, bölgenin sanayi altyapısını modernize etti. Bugün 11 ilimizde sanayi, sadece eski günlerine dönmekle kalmıyor; model fabrikalar ve enerji verimliliği projeleriyle küresel rekabette daha iddialı bir konuma yükseliyor.
TARIMDA BEREKET VE KIRSALDA UMUT YENİDEN YEŞERDİ
Bölgenin hayat damarı olan tarım sektörü, 2023’ten bu yana 17,4 milyar lirayı aşan devasa bir destek paketiyle ayağa kaldırıldı. Hububattan hayvancılığa kadar her alanda üreticinin kaybı devlet tarafından telafi edildi; telef olan binlerce hayvanın yerine yenileri dağıtıldı, kovanlar ve kovan şekerleri arıcılarla buluşturuldu. ORKÖY projeleriyle 7 bin 273 orman köylüsü aileye sağlanan 1,6 milyar liralık cansuyu, kırsaldaki yaşamı yeniden cazip hale getirdi. Sulama yatırımları için açılan 180 kuyu ve onarılan altyapı tesisleri, toprağın suyla, çiftçinin ise gelecekle olan bağını yeniden güçlendirdi. Çiftçimiz, mazot ve gübre desteğinden sertifikalı tohum kullanımına kadar her adımda devletin elini omzunda hissetmeye devam ediyor.
ULAŞIM VE ENERJİ ALTYAPISIYLA YARINLARA GÜÇLÜ BAĞLANTI
Depremin vurduğu yollar, havalimanları ve enerji hatları, bölgenin dış dünyaya açılan kapıları olarak yeniden inşa edildi. Hatay Havalimanı’nda gerçekleştirilen büyük onarım çalışmalarıyla ticari uçuşlar yeniden başlarken, demir yolu hatlarındaki yük taşımacılığı limanlarla olan bağı tekrar kurdu. Karayolları ve otoyollara yapılan 31,1 milyar liralık yatırım, yeni yerleşim yerlerini şehirlere güvenle bağladı. Enerji sektöründe ise elektrik ve doğal gaz altyapısının onarımı için harcanan 51,1 milyar lira, şehirlerin karanlıktan çıkıp ışıl ışıl parlamasını sağladı. Bugün Hatay’dan Malatya’ya uzanan yollar, sadece araçları değil; umudu, ticareti ve yeniden inşa edilen hayatları birbirine bağlıyor.
TİCARETİN KALBİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE İHRACAT SEFERBERLİĞİ
Ticaret Bakanlığı’nın öncülüğünde başlatılan "Yanındayız" ve "e-Birliktelik" gibi kampanyalar, bölge esnafını sadece fiziksel çarşılarda değil, dijital dünyada da görünür kıldı. Deprem destek kredileriyle finansa erişimi kolaylaşan esnaf ve sanatkarlar, 2025 yılı itibarıyla toplamda milyarlarca liralık kaynağı işlerini büyütmek için kullandı. İhracatçı firmalara sağlanan finansal destekler ve Türk Eximbank işbirlikleriyle, bölgenin ürünleri yeniden küresel pazarlardaki yerini aldı. Biz sadece enkazı kaldırmakla kalmadık; üretimi, emeği ve en önemlisi geleceğe dair olan inancımızı yeniden ayağa kaldırdık. 6 Şubat’ın üçüncü yılında, yitirdiğimiz canların aziz hatırasını, daha güçlü ve üreten bir bölge inşa ederek yaşatmaya devam ediyoruz.
