Ortadoğu’da sular ısınıyor: ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert uyarıları ve dev donanma filosunu bölgeye sevketmesiyle tansiyon zirveye çıktı. Trump’ın "zaman doluyor" mesajının ardından BBC, olası bir askeri müdahale durumunda bölgeyi bekleyen 7 kritik senaryoyu masaya yatırdı.
TRUMP'TAN İRAN'A "HIZLI VE ŞİDDETLİ" MESAJ
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, USS Abraham Lincoln uçak gemisi liderliğindeki dev donanmanın bölgeye ulaştığını duyurdu. Trump, bu "devasa armada"nın "gerekirse görevlerini hızla ve şiddetle yerine getirmeye hazır" olduğunu belirterek Tahran yönetimine net bir gözdağı verdi. ABD'nin bu hamlesi, özellikle İran'daki protestolara yönelik sert müdahaleler ve nükleer program tartışmalarının ardından geldi.
BÖLGEYİ BEKLEYEN 7 OLASI SENARYO
İngiliz yayın kuruluşu BBC, Washington ile Tahran arasında diplomatik bir çözüm bulunamaması durumunda ortaya çıkabilecek riskleri şu şekilde sıraladı:
-
Sınırlı Saldırı ve Rejim Değişikliği: ABD deniz ve hava unsurlarının, Devrim Muhafızları üslerini ve nükleer tesisleri cerrahi müdahaleyle vurması. Bu senaryoda rejimin sarsılması ve zamanla demokratik bir yönetimin kurulması hedeflense de, bölge uzmanları bu ihtimali Irak örneği nedeniyle "istikrarsızlık riski" olarak görüyor.
-
Venezuela Modeli: Rejimin devrilmediği ancak ağır ambargolar ve askeri baskı altında dış politikada (Hamas, Hizbullah desteği gibi) tamamen geri adım attığı bir yapı.
-
Askeri Cunta Yönetimi: Mevcut rejimin sarsılması durumunda, ülkede kontrolü tamamen Devrim Muhafızları kökenli sertlik yanlısı komutanların ele alması ve ülkenin bir garnizon devletine dönüşmesi
-
İran'ın Bölgesel Misillemesi: İran'ın doğrudan ABD donanmasına değil, Körfez ülkelerindeki ABD üslerine ve müttefik petro-kimya tesislerine balistik füze saldırıları düzenlemesi.
-
Hürmüz Boğazı'nın Kilitlenmesi: İran'ın dünyadaki deniz yoluyla taşınan petrolün %30'unun geçtiği boğazı mayınlayarak küresel enerji arzını kesmesi. Bu durumun petrol fiyatlarını kısa sürede 120-150 dolar bandına taşıyabileceği öngörülüyor.
-
"Sürü Saldırısı" Yöntemi: İran’ın yüzlerce kamikaze İHA ve sürat motoruyla bir ABD savaş gemisini hedef alarak batırması veya mürettebatı esir alması.
-
Topyekûn İç Savaş ve Göç Dalgası: 93 milyonluk nüfusa sahip İran’da merkezi otoritenin çökmesiyle etnik çatışmaların başlaması ve bu durumun Avrupa’ya kadar uzanacak dev bir mülteci krizine yol açması.
ASKERİ YIĞINAK REKOR SEVİYEDE
CENTCOM verilerine göre, son sevkiyatlarla birlikte bölgedeki ABD asker sayısı 50 bine ulaştı. ABD'nin sadece konvansiyonel silahlarla değil, İran'ın komuta-kontrol ağlarını felç edecek kapsamlı siber saldırı planlarını da masada tuttuğu belirtiliyor. Tahran tarafı ise Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi aracılığıyla yaptığı açıklamada, "Topraklarımıza yönelik her türlü saldırıya anında ve misliyle karşılık verilecektir" uyarısında bulundu.
GERİ ADIM ATILAMAYAN NOKTA
Analizlerdeki en büyük endişe, Trump’ın bölgeye yaptığı devasa askeri yığınağın ardından siyasi bir geri adım atmasının zorlaşması. Uzmanlar, "yanlış bir hesaplamanın" sonucu öngörülemeyen ve tüm Ortadoğu’yu içine çekecek büyük bir savaşı başlatabileceği konusunda uyarıyor.
