İran ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki gerilimi düşürmeyi hedefleyen nükleer müzakerelerin üçüncü turu, Umman’ın arabuluculuğunda İsviçre’nin Cenevre kentinde resmi olarak başladı. İran basınından elde edilen bilgilere göre yerel saatle 09.00 sularında başlayan görüşmeler, taraflar arasındaki dolaylı mesaj alışverişine sahne oluyor.
Diplomatik temaslar, Cenevre’deki Umman Büyükelçiliği rezidansında yürütülürken, görüşmelerin koordinasyonunu bizzat Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi üstleniyor.
CENEVRE’DEKİ MASADA KRİTİK İSİMLER
Müzakere masasında her iki ülkenin de üst düzey temsilcileri yer alıyor. İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken, ABD tarafını ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor.
ABD heyetinde dikkat çeken bir diğer isim ise Trump’ın danışmanı Jared Kushner oldu. Görüşmelerin mahiyeti, 2025 yılında yaşanan askeri gerilimlerin ardından diplomatik çözüm arayışının ciddiyetini ortaya koyuyor.
HAZİRAN 2025 SALDIRILARI SONRASI İLK CİDDİ TEMAS
Süreç, İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik gerçekleştirdiği saldırılarla büyük bir kesintiye uğramıştı. Ancak Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinin yoğun girişimleri ve Umman'ın aktif arabuluculuğu sayesinde müzakere kanalları yeniden canlandırıldı. 6 Şubat'ta Umman'da başlayan, ardından 17 Şubat'ta Cenevre'ye taşınan temaslar, tarafların "ilerleme kaydedildiğini" bildirmesi üzerine bugün, yani 26 Şubat tarihinde yeniden planlanan üçüncü tura ulaştı. ABD’nin bölgedeki askeri yığınağına rağmen tarafların masada kalma kararlılığı dikkat çekiyor.
ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUM VE YAPTIRIMLARIN KADERİ
Müzakerelerin merkezinde nükleer programın sınırlandırılmasına karşılık ekonomik yaptırımların kaldırılması dengesi bulunuyor. İran, nükleer faaliyetlerine getirilecek kısıtlamalar karşılığında uluslararası yaptırımların tamamen kaldırılmasını ve bir doğrulama mekanizmasının kurulmasını talep ediyor. Buna karşılık ABD tarafı, Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını şart koşuyor.
Teknik görüşmelerde özellikle zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı ve İran'ın elindeki yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun durumu masadaki en zorlu başlıklar olarak öne çıkıyor. Ayrıca yaptırımların kaldırılma takvimi ile bu sürecin nasıl doğrulanacağı hususunda taraflar arasındaki makasın daraltılması hedefleniyor.
