Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Temsilciliği (USTR), küresel ticaret dengelerini sarsacak devasa bir adım atarak Türkiye, Avrupa Birliği, Japonya, Brezilya ve Çin’in de aralarında bulunduğu 60 büyük ticaret ortağına karşı geniş kapsamlı bir soruşturma başlattı. 1974 Ticaret Yasası’nın Section 301(b) maddesi kapsamında yürütülen bu süreç, söz konusu ülkelerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların dolaşımını engellemedeki rollerini ve bu durumun ABD ticaretine olan maliyetini masaya yatırıyor.
TİCARET TEMSİLCİSİ GREER’DAN SERT MESAJLAR
Soruşturmanın kapsamı ve hedefleri hakkında net açıklamalarda bulunan ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, yabancı hükümetlerin zorla çalıştırma ile üretilen malların ithalatını yasaklamak adına yeterli adımları atıp atmadıklarını titizlikle inceleyeceklerini vurguladı. Greer, bu uygulamaların sadece etik bir sorun olmadığını, aynı zamanda ABD’li işçiler ve yerel işletmeler üzerinde haksız bir rekabet baskısı ve ağır bir ticari yük oluşturduğunu ifade etti. ABD yönetimi, bu soruşturmaları temmuz ayında sona erecek olan geçici tarifeler dolmadan önce tamamlayarak yeni yaptırım paketlerini devreye almayı planlıyor.
YÜKSEK MAHKEME KARARI SONRASI STRATEJİK MANEVRA
Bu hamle, ABD iç siyaseti ve yargı süreçleriyle de yakından ilgili bir dönemeçte geldi. ABD Yüksek Mahkemesi’nin 20 Şubat tarihinde Trump yönetiminin küresel tarifelerini hukuka aykırı bularak iptal etmesi, ticaret politikasında yeni bir kriz doğurmuştu. Bu kararın ardından Trump yönetimi, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. Maddesi’ne dayanarak 150 gün sürecek yüzde 10 oranında geçici bir tarife uygulaması başlatmıştı. Mevcut Section 301(b) soruşturmaları, iptal edilen tarifelerin yarattığı boşluğu doldurmak ve ticaret baskısını sürdürmek adına stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
KÜRESEL TİCARETTE YENİ YAPTIRIM DALGASI KAPIDA
Washington hattında hareketlilik sadece zorla çalıştırma iddialarıyla sınırlı kalmıyor. Çarşamba günü yapılan bir diğer açıklamayla, aralarında 16 büyük ticaret ortağının bulunduğu bir gruba yönelik "aşırı sanayi kapasitesi" soruşturması da başlatıldı. Bu çift yönlü inceleme süreci, ABD’nin küresel tedarik zincirindeki denetimini artıracağını ve Temmuz ayından itibaren dünya ticaretinde yeni bir yaptırım döneminin başlayabileceğini gösteriyor. Soruşturma sonuçlarının, müttefik ülkelerle olan ticari ilişkilerde ciddi gerilimlere yol açabileceği öngörülüyor.
