ABD ekonomisinin yönünü tayin edecek kritik haziran ayı tarım dışı istihdam verileri açıklandı. Piyasalarda merakla beklenen veriler, istihdam piyasasında belirgin bir yavaşlamaya işaret etti. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosunun açıkladığı verilere göre, haziran ayında tarım dışı istihdam yalnızca 57 bin kişi arttı.
115 bin kişilik piyasa beklentisinin oldukça altında kalan bu artışla birlikte, mayıs ayına ilişkin tarım dışı istihdam artışı da 172 binden 129 bine aşağı yönlü revize edildi. Bu zayıf tablo, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) gelecek dönemdeki faiz politikasına dair kartların yeniden karılmasına neden oldu.
İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 4,2 SEVİYESİNDE GERÇEKLEŞTİ
İstihdam piyasasındaki durağanlığa rağmen işsizlik oranı yüzde 4,2 olarak kayıtlara geçti. Haziran ayında ülkedeki toplam işsiz sayısı 7,1 milyon kişi düzeyinde kalırken, işsizlik oranında geçen yılın aynı dönemine göre belirgin bir değişim gözlenmedi. Demografik kırılımlara bakıldığında, işsizlik oranı yetişkin erkeklerde yüzde 3,9, yetişkin kadınlarda yüzde 3,7 ve genç nüfusta yüzde 14,6 olarak ölçüldü.
Etnik gruplara göre ise işsizlik beyazlarda yüzde 3,6, Asyalılarda yüzde 3,9, Hispaniklerde yüzde 5,2 ve siyahilerde yüzde 6,6 seviyesinde gerçekleşti. İşgücüne katılım oranı 0,3 puan azalarak yüzde 61,5'e gerilerken, istihdamın nüfusa oranı da 0,2 puan düşüşle yüzde 59'a indi.
UZUN SÜRELİ İŞSİZLİKTE DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ
Raporda öne çıkan en çarpıcı detaylardan biri de uzun süreli işsizlerin sayısındaki seyir oldu. En az 27 haftadır işsiz olanların sayısı son bir yılda 286 bin kişi artarak toplam işsizlerin yüzde 27,3'üne ulaştı. Ekonomik nedenlerle yarı zamanlı çalışanların sayısı 4,7 milyon kişi olurken, işgücüne dahil olmayan ancak çalışmak isteyenlerin sayısı 6 milyon, iş bulma ümidi kalmadığı için aramayı bırakanların sayısı ise 477 bin seviyesinde kaldı.
HİZMET SEKTÖRÜ YÜKSELİRKEN EĞLENCE VE KONAKLAMA DARALDI
Sektörel bazda incelendiğinde, özel sektör istihdamı 49 bin kişi, kamu istihdamı ise 8 bin kişi artış gösterdi. Profesyonel ve ticari hizmetlerde 36 bin, sosyal yardım hizmetlerinde 25 bin ve sağlık sektöründe 22 bin kişilik istihdam artışı yaşandı.
Sağlık sektöründeki büyüme, son bir yıllık ortalamanın altında kalırken, eğlence ve konaklama sektörü mevsimsel işe alımların zayıf kalması nedeniyle haziran ayında 61 bin kişi kaybederek en sert düşüşü yaşayan alan oldu. İnşaat, imalat, ticaret, finans ve kamu gibi diğer ana sektörlerde ise istihdamda belirgin bir değişim kaydedilmedi.
SAATLİK ÜCRETLERDE SINIRLI YÜKSELİŞ
Çalışanların kazançları haziran ayında da yukarı yönlü hareketini sürdürdü. Özel sektör çalışanlarının ortalama saatlik kazancı yüzde 0,3 oranında, yani 13 sent artarak 37,64 dolara yükseldi. Böylece ortalama saatlik ücretlerde yıllık bazda yüzde 3,5'lik bir artış yakalanmış oldu. Üretim ve yönetici olmayan personelin saatlik kazancı ise 32,38 dolara çıkarken, haftalık ortalama çalışma süresi değişim göstermeyerek 34,3 saatte sabit kaldı.
ALTIN FİYATLARINA İSTİHDAM CAN SUYU OLDU
ABD'den gelen zayıf istihdam verileri, güvenli liman altına adeta can suyu oldu. Zayıf veriler öncesinde ADP ulusal istihdam raporu da özel sektör istihdamının 118 binlik beklentiye karşın 98 bin arttığını ortaya koyarak tarım dışı istihdamdaki düşüşün sinyalini vermişti.
Bu gelişmelerin ardından ons altın yüzde 2 değer kazanarak 4 bin 100 dolar sınırını aştı. Yurt içinde ise gram altın fiyatları yüzde 2'nin üzerinde yükseliş kaydederek yeniden 6 bin 200 lira seviyesine göz kırptı.
ABC Refinery Küresel Kurumsal Piyasalar Başkanı Nicholas Frappell, piyasada aşağı yönlü denemelerin çok hızlı reddedildiğini belirterek, yatırımcıların bu seviyelerden açığa satış yapma konusunda oldukça temkinli davrandığını vurguladı.
FED BEKLENTİLERİ DEĞİŞTİ VE PETROLDE HÜRMÜZ DETAYI
Normal şartlarda güçlü bir istihdam piyasası ve yüksek petrol fiyatları enflasyonu tetikleyerek Fed'in faizleri uzun süre yüksek tutmasına neden oluyor, bu da getirisiz bir varlık olan altının cazibesini azaltıyordu.
Ancak CME FedWatch aracına göre, trader'lar Fed'in faiz artırım olasılıklarını yeniden fiyatlamaya başladı. Fed'in ekim ayında faiz artırma beklentisi yüzde 73'ten yüzde 62'ye gerilerken, eylül ayı için faiz artırım olasılığı yüzde 60 olarak fiyatlanıyor.
Diğer taraftan, İran ve ABD arasında Hürmüz Boğazı odaklı yürütülen dolaylı görüşmelerin ardından petrol fiyatlarında düşüş yaşandı. Bu görüşmeler bölgede kalıcı bir barış getirmemiş olsa da petrol fiyatlarının gerilemesi, enflasyon endişelerini hafifleterek altına nefes aldıran bir diğer önemli etken oldu.