Hollanda'nın başkenti Amsterdam, karbon emisyonunu düşürme stratejisi kapsamında kamusal alanlarda et ve fosil yakıt reklamlarını yasaklayan dünyadaki ilk başkentlerden biri oldu.
Karar, Avrupa'daki bazı aşırı sağcı siyasetçiler tarafından "Müslümanları memnun etme çabası" olarak nitelendirilse de; belediye yetkilileri yasağın tamamen çevresel hedefler ve 2050 karbon nötr planı doğrultusunda alındığını vurguluyor.
AŞIRI SAĞDAN "İSLAMİLEŞME" İDDİASI
Portekiz’de aşırı sağcı Chega Partisi’nin lideri Andre Ventura, sosyal medya hesabı üzerinden paylaştığı videoda Amsterdam’ın bu kararını sert sözlerle eleştirdi. Ventura, yasağın arkasında Müslümanları rahatsız etmeme düşüncesinin yattığını öne sürerek, "Avrupa deliliğe sürükleniyor. Her türlü et reklamı, Müslümanlar rahatsız olduğu için yasaklanıyor. Bunu zamanında durdurmazsak bizi içten içe yok edecek," ifadelerini kullandı.
Ancak Ventura'nın iddialarının aksine, İslam dininde et tüketimi yasaklanmamakta; sadece domuz eti ve belirli kriterlere uymayan kesimler kısıtlanmaktadır.
ASIL GEREKÇE: 2050 KARBON NÖTR HEDEFİ
Amsterdam yönetimi tarafından kabul edilen düzenlemede, İslam’a veya herhangi bir dini hassasiyete dair bir ifade yer almıyor. 1 Mayıs itibarıyla hayata geçen kararın temelinde, kentin 2050 yılına kadar karbon nötr olma ve sakinlerinin et tüketimini yarıya indirme planı bulunuyor.
Belediye, yüksek karbonlu yaşam tarzlarını normalleştiren reklamların, iklim hedefleriyle uyumsuz olduğunu savunuyor. Bilimsel veriler, hayvancılık sektörünün küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 12 ile 15'inden sorumlu olduğunu ortaya koyuyor.
YASAK NELERİ KAPSIYOR VE KİMLERİ MUAF TUTUYOR?
Yeni düzenleme kapsamında havayolları, kruvaziyer gemileri, et ve balık ürünlerine yönelik reklamlar kamusal alanlardan kaldırılacak. Uygulama için 2027 yılına kadar bir geçiş süreci öngörülürken, kurallara uymayanlara yönelik cezai işlemler de bu tarihten itibaren başlayacak.
Öte yandan, kasaplar ve süpermarketler gibi doğrudan satış noktalarında reklam yapılmasına izin verilmeye devam edilecek. Et ve seyahat sektöründeki bazı kuruluşlar ise kararı "tüketici özgürlüklerine aşırı müdahale" olarak nitelendirerek eleştiriyor.
AVRUPA ŞEHİRLERİNDE BENZER ADIMLAR
Amsterdam, fosil yakıt ve et reklamlarını yasaklayan ilk başkent olsa da bu konuda tek örnek değil. Hollanda'nın Haarlem kenti 2024 yılında bu yasağı uygulayan ilk şehir olmuştu. Ayrıca Lahey, Stockholm, Cenevre ve Bristol gibi önemli merkezler de fosil yakıt reklamlarına yönelik kısmi veya tam sınırlamalar getirerek iklim değişikliğiyle mücadele saflarına katılmıştı.