Edinburgh Üniversitesi liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, Antarktika’nın kilometrelerce kalınlıktaki buzlarının altındaki gizli manzarayı ortaya çıkardı. Uydu verileri ve buz hareketlerini inceleyerek hazırladıkları yeni harita, kıtanın binlerce yıllık tarihini ve jeolojik yapısını anlamak için büyük bir adım.

BİLİM İÇİN DEV KEŞİF

Araştırmacılar, Antarktika’yı “Güneş sistemi yüzeyleri arasında en az bilinen yerlerden biri” olarak tanımlıyor. Kıtadaki yüzey, kilometrelerce buzun altında gizli olduğu için bugüne kadar detaylı bilgi elde etmek zordu. Yeni harita, bilim insanlarının gelecekteki keşif gezilerini planlamasına yardımcı olacak ve iklim değişikliği nedeniyle deniz seviyesinin yükselmesini tahmin eden modellerin doğruluğunu artıracak.

BUZUN ALTINDAKİ DÜNYA

Buzun altındaki topografya, yani yer şekilleri, buzun nasıl hareket ettiğini ve yüzeyin şeklini doğrudan etkiliyor. Önceki çalışmalar bazı dağ sıralarını, tepeleri ve ovaları göstermişti, ancak buzun iklim değişikliğine tepkisini doğru tahmin etmek için yeterli veri yoktu. Dr. Helen Ockenden, “Buzun içinden gözlem yapmak çok zor, bu yüzden Antarktika’nın altındaki manzara hakkında Mars veya Venüs’ten daha az şey biliyoruz” diyor.

DERİN VADİLER VE ESKİ NEHİRLER

Yeni harita, buzun 30 kilometre altına kadar uzanan vadileri, çukurları ve yüzlerce kilometre uzunluğundaki eski nehir yataklarını ortaya çıkardı. Profesör Robert Bingham, “Milyonlarca yıl boyunca Antarktika buzu, düz ovalardan sarp dağlara kadar bir manzarayı şekillendirdi. Bugün bu manzara kilometrelerce kalınlıktaki buzun altında gizli” dedi.

Ekip, kıtada daha önce bilinmeyen yaklaşık 30.000 tepe ve vadi keşfetti. Bu bulgular, Antarktika’nın jeolojik tarihini anlamak ve gelecekteki iklim değişikliği etkilerini öngörmek açısından büyük önem taşıyor.

GELECEK ARAŞTIRMALAR İÇİN YOL GÖSTERİCİ

Araştırmacılar, yeni haritanın bilim insanlarının buz tabakasının altındaki yapıları daha iyi anlamasına ve gelecekteki keşif gezilerini daha güvenli ve etkili planlamasına yardımcı olacağını belirtiyor. Bu harita, Antarktika’nın sırlarını çözmek için atılmış en büyük adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.