Bu iddia, Amerikalı psikiyatrist Rosemary J. Jarvik ve ekibinin 1994 yılında yaptığı araştırmaya dayanıyor. Nikotin bağımlılığı üzerine çalışan Jarvik, sigara içme davranışının sadece kimyasal değil, aynı zamanda güçlü bir alışkanlık ve duyusal deneyim olduğunu savunan isimlerden biri olarak öne çıkıyor.
Aynı çalışmada Terry J. Jarvik ve Cynthia S. Schneider da yer aldı. Araştırma, Journal of Applied Behavior Analysis dergisinde yayımlandı.
DENEY NASIL YAPILDI?
Çalışmada sigara içen katılımcılar üç gruba ayrıldı. Bir grup karabiber buharı koklarken, diğer grup nane kokladı, üçüncü grup ise herhangi bir aroma kullanmadı. Deney süresince katılımcıların sigara isteği ve yoksunluk belirtileri gözlemlendi.
SONUÇLAR ŞAŞIRTICI
Elde edilen bulgulara göre karabiber koklayan katılımcılar, diğer gruplara kıyasla daha düşük sigara isteği bildirdi. Aynı zamanda yoksunluk belirtilerinin de azaldığı gözlendi. Bu sonuç, karabiberin sigara isteğini bastırmada kısa süreli de olsa etkili olabileceğini ortaya koydu.
BİLİMSEL AÇIKLAMA: "DUYUSAL TAKLİT" ETKİSİ
Araştırmacılara göre bu etkinin arkasında “duyusal taklit” mekanizması yer alıyor. Karabiberin keskin kokusu ve boğazda yarattığı hafif yanma hissi, sigara içme deneyimine benzer bir etki oluşturabiliyor. Bu da beynin sigara isteğini bir süreliğine baskılamasına yardımcı oluyor.
Ayrıca karabiber koklamak derin nefes almayı tetiklediği için, sigara içme alışkanlığının davranışsal yönünü de kısmen karşılayabiliyor.
UZMANLAR UYARIYOR: TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİL
Ancak uzmanlar bu yöntemin bir “mucize çözüm” olarak görülmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Araştırmayı yapan ekip de karabiberin yalnızca anlık isteği azaltmaya yardımcı olabileceğini, kalıcı sigara bırakma sürecinde tek başına yeterli olmadığını vurguluyor.
Sigara bağımlılığıyla mücadelede nikotin tedavileri, davranışsal destek programları ve profesyonel yardımın çok daha etkili olduğu belirtiliyor.
"TEK BAŞINA YETERSİZ"
Özetle karabiber koklamak, sigara isteğinin yoğunlaştığı anlarda kısa süreli bir rahatlama sağlayabilir. Ancak bu yöntem, sigarayı bırakmak için tek başına yeterli bir çözüm değil. Bilimsel veriler, bu tür alternatiflerin ancak destekleyici rol oynayabileceğini gösteriyor.