Avrupa genelinde yüksek gelir grubundaki çalışanların maaşlarından yapılan vergi ve sosyal güvenlik kesintileri ülkeler arasında uçurumu gözler önüne seriyor. Euronews tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, yıllık 100 bin euro brüt maaş alan bekar ve çocuksuz bir çalışanın eline geçen net tutarın ülkeden ülkeye ne kadar büyük bir değişiklik gösterdiğini ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre en yüksek net gelir Bulgaristan’da kalırken, vergi yükünün en ağır olduğu ve çalışanın maaşını en çok eriten ülke Belçika oldu. Türkiye’de ise yüksek gelirli çalışanların maaşlarının önemli bir bölümü doğrudan vergi ve prim ödemelerine gidiyor.
Avrupa ülkelerinde uygulanan gelir vergisi sistemleri birbirinden oldukça farklı yapılar içeriyor. Bazı ülkelerde herkes için eşit oranlı sabit vergi sistemi uygulanırken, birçok ülkede gelir arttıkça vergi oranının da yükseldiği kademeli ve artan oranlı modeller öne çıkıyor. Tabii ki net maaşı etkileyen unsurlar yalnızca gelir seviyesiyle sınırlı kalmıyor. Çalışanın medeni durumu, çocuk sahibi olup olmaması ve hanede ikinci bir gelirin bulunması gibi kriterler de eline geçen net tutarı doğrudan değiştiriyor.
Bu karmaşık vergi yapıları nedeniyle araştırmada, kıyaslamayı standart hale getirmek adına yıllık 100 bin euro brüt maaş kazanan, bekar ve çocuksuz bir çalışan profili baz alındı. Ortaya çıkan sonuçların, ülkelerin genel vergi yükünü karşılaştırmaya yönelik tahmini ve yaklaşık veriler olduğu belirtiliyor.
ZİRVEDE BULGARİSTAN VAR: DOĞU AVRUPA ÇALIŞANI KORUYOR
Araştırmaya dahil edilen 31 Avrupa ülkesi içinde, 100 bin euroluk brüt maaştan çalışanların eline geçen net gelir 50 bin euro seviyesinden başlayıp 86 bin euroya kadar uzanıyor. Listenin zirvesinde net geliri en yüksek tutmayı başaran Bulgaristan yer alıyor. Bulgaristan'da 100 bin euro kazanan bir çalışanın cebine yaklaşık 86 bin 930 euro net nakit kalıyor.
Böylece Bulgaristan, çalışanların maaşlarından en düşük kesinti yapılan ülke konumuna yerleşiyor. Bulgaristan’ı bu yarışta Estonya, Çekya, Malta, İsviçre ve Kıbrıs takip ediyor. Bu ülkelerde de yüksek gelirli çalışanlar, brüt maaşlarının en az 70 bin eurosunu net gelir olarak ellerinde tutabiliyorlar.
Genel olarak bakıldığında Doğu Avrupa ülkelerinde çalışanların maaşlarının daha büyük bir bölümünü koruyabildiği görülüyor. Bu durumun temel nedenleri arasında daha düşük gelir vergisi oranları, düz vergi sistemleri ve belirli bir seviyede sınırlandırılmış sosyal güvenlik katkıları yer alıyor.
BÜYÜK EKONOMİLERDE DURUM DEĞİŞİYOR: İNGİLTERE ÖNDE
Avrupa’nın dev ekonomileri arasında çalışanına en yüksek net geliri sağlayan ülke Birleşik Krallık oldu. İngiltere’de 100 bin euro brüt maaş alan bir çalışanın elinde yaklaşık 69 bin 900 euro kalıyor. Avrupa'nın diğer iki büyük oyuncusu İspanya ve Fransa bu sıralamada orta basamaklarda kendilerine yer buluyor.
Buna karşılık Almanya ve İtalya’da yüksek gelir grubundaki çalışanların maaşlarından çok daha ağır kesintiler yapıldığı dikkat çekiyor. Vergi ve primler düşüldüğünde Almanya’da net gelir yaklaşık 57 bin 900 euroya, İtalya’da ise 56 bin 700 euroya kadar geriliyor. Yerel ve bölgesel vergi uygulamalarının da sonuçları etkileyebildiği bu hesaplamalarda, ülkelerin çoğunlukla başkentlerindeki vergi oranları baz alınıyor.
EN AĞIR KESİNTİ BELÇİKA VE İSKANDİNAVYA’DA
Araştırma verilerine göre yüksek gelirli çalışanların cüzdanını en çok zorlayan ülke Belçika oldu. Belçika'da 100 bin euroluk brüt maaşın neredeyse yarısı kesintilere gidiyor ve çalışanın eline yalnızca yaklaşık 50 bin 750 euro net tutar geçiyor. Belçika’yı bu yüksek kesinti oranlarında Danimarka ve İsveç izliyor.
Ayrıca Avusturya, Slovenya ve Yunanistan da yüksek vergi yükünün derinden hissedildiği diğer ülkeler olarak öne çıkıyor. Portekiz ve Romanya’da da yüksek gelirli bir çalışanın net kazancı 60 bin euronun altında kalıyor.
Batı ve Kuzey Avrupa ülkelerinde yüksek gelir gruplarına yönelik oldukça sert bir vergilendirme politikası uygulanıyor. Bu bölgelerde en üst gelir dilimlerinde uygulanan vergi oranları çoğu zaman yüzde 45 ile yüzde 60 arasında değişiklik gösteriyor.
Belçika, Almanya, Fransa, Hollanda, İsveç ve Danimarka gibi ülkelerde artan oranlı gelir vergisi sistemi ve yüksek sosyal güvenlik kesintileri çalışanların net maaşını belirgin şekilde aşağı çekiyor. Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde ise en yüksek gelir vergisi oranlarının genel olarak daha düşük seviyelerde kaldığı görülüyor.
TÜRKİYE’DE MAAŞIN ÜÇTE BİRİ VERGİYE GİDİYOR
Araştırma sonuçları Türkiye’deki yüksek gelirli çalışanların durumunu da net bir şekilde ortaya koydu. Türkiye’de yıllık 100 bin euro brüt maaş alan bir çalışanın eline net olarak yaklaşık 63 bin 200 euro geçiyor. Bu veriler, Türkiye'deki yüksek gelir grubunun maaşlarının üçte birinden fazlasını vergi ve sosyal güvenlik kesintileri nedeniyle kaybettiğini gösteriyor. Türkiye ile benzer bir tablonun görüldüğü İrlanda’da da çalışanların eline geçen net tutar yaklaşık 64 bin euro seviyesinde seyrediyor.
100 BİN EURO AVRUPA İÇİN NASIL BİR GELİR?
OECD verileri, Avrupa’da yıllık 100 bin euro seviyesindeki bir gelirin çoğu ülkede ortalama maaşların oldukça üzerinde bir refahı temsil ettiğini gösteriyor. Avrupa genelinde bu seviyeyi ortalama maaş olarak aşabilen tek ülke İsviçre oldu. İsviçre’de ortalama yıllık ücret yaklaşık 107 bin 487 euro olarak hesaplanırken, Avrupa Birliği içinde en yüksek ortalama maaş Lüksemburg’da görüldü.
Buna karşılık, araştırmaya dahil edilen birçok Avrupa ülkesinde ortalama yıllık ücretlerin 50 bin euronun altında kaldığı belirtiliyor. Slovakya ise yaklaşık 19 bin 590 euroluk yıllık ortalama ücreti ile listenin en düşük ortalama maaş seviyesine sahip ülkesi olarak dikkat çekiyor.
