Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede teknolojik bir devrime imza atarak yapay zeka tabanlı analiz uygulaması KAŞİF’i devreye aldı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ortaklığıyla geliştirilen bu sistem, kamuoyunda "naylon fatura" olarak bilinen sahte belgelerle mücadelede yeni bir dönemi başlattı.
KAŞİF, geleneksel kural tabanlı sistemlerin aksine, makine öğrenmesi teknolojisini kullanarak herhangi bir ön tanıma ihtiyaç duymadan büyük verileri analiz edebiliyor. Mükelleflerin davranış değişikliklerini ve riskli durumlarını günlük olarak tarayan sistem, sahte belge düzenleyenleri ve haksız vergi iadesi talep edenleri anında raporluyor.
GÜNDE 4 MİLYON MÜKELLEF YAKIN TAKİPTE
Onlarca terabaytlık veri seti üzerinde çalışan KAŞİF, Türkiye genelindeki yaklaşık 4 milyon mükellefi her gün mercek altına alıyor. Sistem; fatura hareketlerinden beyannamelere, ithalat-ihracat verilerinden çalışan sayılarına ve işletme kapasitelerine kadar çok geniş bir yelpazede analiz gerçekleştiriyor.
Uygulamanın devreye girmesiyle birlikte, sahte fatura düzenlemek amacıyla kurulan paravan şirketler ilk günden tespit edilmeye başlandı. Yapılan ilk incelemelerde, hiçbir ticari faaliyeti olmadığı halde milyonlarca liralık fatura kesen binlerce riskli mükellef saptandı. Özellikle son 3 ayda kurulan ve toplamda 276 milyar lira değerinde fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin sahte belge amacıyla hareket ettiği belirlendi. Beyannamesinde 7,7 milyon lira iade edilecek KDV bildiren mükellefin, söz konusu iade tutarının haksız olduğu anlaşıldı.
BAKAN ŞİMŞEK'TEN KAYIT DIŞI EKONOMİYLE MÜCADELE MESAJI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KAŞİF uygulamasıyla kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir safhaya geçildiğini vurguladı. Yapay zeka teknolojisinin sağladığı hız ve doğruluk payı sayesinde uyumsuz mükelleflerin anında tespit edildiğini belirten Şimşek, "Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi yeni teknolojilerle artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve işlem yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum." dedi.
Gelir İdaresi Başkanlığının, risk analiz altyapısını sürekli yenilediğini vurgulayan Şimşek, "Bu uygulamalarla hem kayıt dışı ekonomiyle etkin şekilde mücadele etmeye hem de rekabet eşitsizliği meydana getiren uyumsuzlukları önlemeye devam edeceğiz." diye konuştu.
