Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankaların 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin değerlendirmeleri ile üçüncü çeyreğe yönelik beklentilerini içeren Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Anket sonuçları, yılın ikinci çeyreğinde kredi standartlarında genel bir sıkılaşmanın hakim olduğunu gösterirken, önümüzdeki döneme ilişkin umut verici gevşeme sinyallerini de beraberinde getirdi.
İŞLETME KREDİ STANDARTLARINDA DEĞİŞİM KAPIDA
Bankaların ikinci çeyrekte işletme kredilerine uyguladıkları standartlarda belirgin bir sıkılaşma gerçekleştirdiği görüldü. Özellikle KOBİ'lere ve büyük işletmelere verilen krediler ile kısa ve uzun vadeli kredilerde daha önce gözlenen gevşeme eğilimi, yerini net bir sıkılaşmaya bıraktı. Ancak üçüncü çeyrek beklentileri, bu sıkılaşma dalgasının yerini sınırlı bir gevşemeye bırakacağına işaret ediyor.
Türk Lirası ve yabancı para cinsinden kredilerde ise farklı dinamikler öne çıktı. İkinci çeyrekte TL kredilere uygulanan standartlardaki gevşeme yerini sıkılaşmaya bırakırken, yabancı para kredilerindeki sıkılaşma eğilimi devam etti. Önümüzdeki çeyrekte TL kredilerindeki sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bırakacağı, yabancı para kredilerindeki sıkılaşmanın ise süreceği öngörülüyor.
BİREYSEL KREDİLERDE SIKI SEYİR SÜRÜYOR
Bireysel krediler kanadında ise temkinli duruşun korunduğu gözlendi. İkinci çeyrekte konut ve taşıt kredilerine uygulanan standartlarda sınırlı bir sıkılaşma gerçekleşirken, bankalar bu seyrin üçüncü çeyrekte de aynen devam etmesini bekliyor. Diğer bireysel kredilerde ise sıkılaşma bu dönemde güçlenerek devam etti. Bu gruptaki beklenti, standartlardaki sıkılaşmanın önümüzdeki dönemde tamamen ortadan kalkmayacağı ancak zayıflayarak süreceği yönünde oluştu.
İŞLETME KREDİLERİNE TALEP ARTARKEN BİREYSEL TALEP KAN KAYBEDİYOR
Kredi talebi tarafında ticari ve bireysel segmentler tamamen zıt yönlere savruldu. İşletmelerin kredi talebindeki artış, yılın ikinci çeyreğinde bir miktar zayıflasa da devam etti. Bankaların üçüncü çeyreğe dair beklentisi ise ticari kredi talebindeki bu artışın yeniden güçlenerek hız kazanacağı yönünde gerçekleşti.
Bireysel kredilerde ise tam tersine talep artışı yerini sert bir azalışa bıraktı. İkinci çeyrekte hem konut hem de taşıt kredisi talebinde düşüş yaşandı. Gelecek dönemde konut kredisi talebindeki azalışın mevcut seviyesini koruması, taşıt kredisi talebindeki düşüşün ise bir miktar zayıflayarak sürmesi bekleniyor. Diğer bireysel kredilerde de ikinci çeyrekteki sınırlı artış yerini azalışa bırakırken, üçüncü çeyrekte bu talep düşüşünün çok daha güçleneceği öngörülüyor.
FONLAMA KOŞULLARINDA ÜÇÜNCÜ ÇEYREK RAHATLAMASI
Anketin fonlama koşullarına ilişkin bölümü, bankaların kaynak sağlama noktasında yaşadığı zorlukların geride kalabileceğine işaret etti. Yurt içi ve yurt dışı fonlama koşullarında bir önceki çeyrekte başlayan sıkılaşma eğiliminin, yılın ikinci çeyreğinde güçlenerek sürdüğü değerlendirildi.
Buna karşın bankalar, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde yurt içi fonlama koşullarının rahatlayacağını ve gevşeme trendine gireceğini tahmin ediyor. Yurt dışı fonlama tarafında ise yaşanan sıkılaşmanın tamamen bitmesi beklenmese de önümüzdeki dönemde önemli ölçüde zayıflayarak etkisini kaybedeceği öngörülüyor.
