Belçika’da sığınma sistemi, yıllardır süren yoğunluk ve yapısal sorunlar nedeniyle tıkanma noktasına geldi. Ülkenin en önemli kurumlarından Belçika Mülteciler ve Vatansızlar Genel Komiserliği (CGRA), binlerce dosyanın raflarda beklediğini ve mevcut insan kaynağının bu yükü kaldırmakta zorlandığını itiraf etti.
PERSONEL YETERSİZ, DOSYALAR KARMAŞIKLAŞTI
Le Soir gazetesine konuşan CGRA Başkanı Sophie Van Balberghe, kurumda bekleyen başvuru sayısının 24 bini aştığını duyurdu. Geçen yıl 25 bin 920 karar aldıklarını belirten Balberghe, bu rakamın bir önceki yıla göre yüzde 5,6 düşüş anlamına geldiğini söyledi.
Balberghe, sadece sayısal bir yoğunluk değil, niteliksel bir zorluk da yaşadıklarına dikkat çekti. Özellikle ağır suçlardan hüküm giyenlerin statülerinin geri alınması gibi yoğun hukuki inceleme gerektiren "karmaşık dosyaların" artması, süreci daha da yavaşlatıyor. Yapılan personel takviyeleri ise oluşan devasa iş yükünü eritmeye yetmiyor.
KOVİD SONRASI 4 YILLIK BASKI
Sistemi kilitleyen nedenlerin başında, Kovid-19 sonrası dönemde kesintisiz devam eden başvuru akışı geliyor. Balberghe, son 4 yıldır sistem üzerinde kalıcı bir baskı oluştuğunu belirtti.
Bürokrasiyi yoran bir diğer etken ise "ikincil göç" olarak adlandırılan, başka bir AB ülkesinde başvuru yapmış kişilerin Belçika’da şansını tekrar denemesi. Bu tür başvuruların ve mükerrer taleplerin sistemde ciddi bir şişkinlik yarattığı, ancak 2025 yazından itibaren bu kalemde kısmi bir azalma görüldüğü ifade edildi.
"HIZLI OLMAK ADİL OLMAKTAN ÖNEMLİ DEĞİL"
Belçika, önümüzdeki Haziran ayında yürürlüğe girecek olan AB Göç ve İltica Paktı’na hazırlanıyor. Bu pakt, süreçlerin hızlandırılmasını öngörüyor. Ancak CGRA Başkanı Balberghe, hızın adalet kavramını zedelememesi gerektiği görüşünde:
"Daha hızlı olmak, doğru ve adil karar vermekten ödün vermek anlamına gelmemeli."
SOKAKTA KALANLAR MÜLAKATA ÇAĞRILMIYOR
Ülkedeki "barınma krizi" ise iltica sürecinin işleyişini doğrudan etkiliyor. Devletin barınma sağlama yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle binlerce sığınmacı sokaklarda yaşam mücadelesi veriyor.
Balberghe, sokakta yaşayanların iletişim zorlukları nedeniyle mülakatlara çağrılmadığını, önceliğin devletin barınma merkezlerinde kalanlara verildiğini açıkladı.
HUKUK DEVLETİ TARTIŞMASI
Belçika devleti, mülteci kabul merkezlerinin dolu olmasını gerekçe göstererek barınma sağlamadığı için Brüksel mahkemelerinde ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) binlerce davayı kaybetmiş durumda.
AİHM'in defalarca aldığı ihtiyati tedbir kararlarına rağmen Brüksel yönetiminin mahkeme kararlarını uygulamaması, hukuk devleti ilkeleri açısından büyük bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor.