Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenski ile ABD Başkanı Donald Trump’ın heyeti arasında Berlin’de yürütülen müzakerelerde kritik bir aşamaya gelindi.
Masadaki ana başlık, Ukrayna’daki savaşın dondurulması ya da tüm şiddetiyle sürmesi. Kiev yönetimi birçok konuda taviz vermeye hazır olduğunu gösterirken, Zelenski için müzakere edilemez tek bir kırmızı çizgi bulunuyor.
45 ayı aşkın süredir devam eden savaşta bugün Berlin’de alınacak kararların, sahadaki dengeleri kökten değiştirebileceği belirtiliyor.
ABD’NİN 28 MADDELİK PLANI MASADA
Müzakerelerin temelini, savaşı sona erdirmeyi hedefleyen 28 maddelik ABD planı oluşturuyor. Plan; Ukrayna’nın NATO hedefinden vazgeçmesini, 100 gün içinde yeni seçimlerin yapılmasını ve cephe hattının dondurulmasını öngörüyor.
Ukrayna, belirli şartlar altında NATO’dan çekilme ve seçim taleplerine sıcak bakıyor. Ancak planın en tartışmalı kısmı, Rusya’ya bırakılması öngörülen topraklar. Kiev için geniş çaplı toprak kaybı son derece hassas bir konu.
Belgenin 21. maddesine göre Kırım, Luhansk ve Donetsk fiilen Rusya toprağı olarak tanınacak; Zaporizhzhia ve Herson cephe hattı boyunca dondurulacak. Zelenskyy, bu bölgelerin yalnızca “geçici olarak” işgal altında kabul edilmesine razı. Ancak Donetsk’ten tamamen çekilme fikrine kesin olarak karşı çıkıyor.
DONETSK KIRMIZI ÇİZGİ
ABD, daha sonra Ukrayna ordusunun Donetsk bölgesinde yaklaşık 5 bin 600 kilometrekarelik bir alandan çekilmesini ve bölgenin “askerden arındırılmış ekonomik bölge” ilan edilmesini önerdi. Rusya ise bu öneriyi hızla kabul ederek, çekilen bölgeye yalnızca Ulusal Muhafızları göndereceğini savundu.
Zelenskyy bu öneriye sert tepki gösterdi. Pazar sabahı yaptığı açıklamada, “Bunun adil olduğunu düşünmüyorum. Bu ekonomik bölgeyi kim yönetecek?” diyerek Rusya’nın verilen sözlere uymayacağından endişe ettiğini dile getirdi.
Kiev’e göre bu plan, Ukrayna ordusunun fiilen teslim olması anlamına geliyor. Üst düzey bir Ukraynalı yetkili, “Bunu kabul etmeyeceğiz” diyerek tutumu netleştirdi.
Zelenski,’nin karşı önerisi ise karşılıklı geri çekilme. Ukrayna birliklerinin 5 ila 10 kilometre geri çekilmesi halinde, Rus birliklerinin de işgal altındaki bölgelerde aynı mesafede geri adım atması isteniyor.
Bu öneri henüz yanıt bulmuş değil, ancak Berlin’deki görüşmelerin en hararetli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
Ukrayna’nın birçok tavize hazır olduğu açık. Hatta Kiev, öngörülebilir gelecekte topraklarının önemli bir bölümünden vazgeçmeyi dahi tartışabiliyor.
Ancak cepheden tek taraflı ve gönüllü bir çekilme, Zelenskiyönetimi için kesinlikle masada değil. Berlin’deki müzakereler, bu kırmızı çizginin aşılıp aşılmayacağını belirleyecek.