Mustafa Kemal Atatürk, askeri dehası ve devlet adamlığı nitelikleriyle çökmekte olan bir imparatorluktan çağdaş, laik ve tam bağımsız bir ulus devlet inşa etmiştir.
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK KİMDİR? HAYATI VE EĞİTİMİ
1881 yılında Selanik’te doğan Mustafa Kemal, Ali Rıza Efendi ve Zübeyde Hanım’ın evladı olarak dünyaya geldi. Eğitim hayatına annesinin isteğiyle mahalle mektebinde başlasa da, babasının modern eğitim arzusuyla Şemsi Efendi Mektebi'ne geçti.
-
Askeri Okul Süreci: Askerlik mesleğine olan ilgisiyle Selanik Askeri Rüştiyesi’ne girdi. Burada matematik öğretmeni tarafından kendisine "mükemmellik" anlamına gelen "Kemal" ismi verildi.
-
Akademik Başarı: Manastır Askeri İdadisi’nde tarih ve edebiyata merak saldı. İstanbul’da Harp Okulu ve Harp Akademisi’ni başarıyla tamamlayarak 1905 yılında Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle orduya katıldı.
KURTULUŞ SAVAŞI VE ASKERİ DEHASI
I. Dünya Savaşı'nda pek çok cephede görev alan Atatürk, asıl büyük çıkışını 1915'te Çanakkale Cephesi'nde yaptı. "Size ölmeyi emrediyorum!" sözüyle savaşın seyrini değiştiren Atatürk, Mondros Mütarekesi sonrası 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'yi başlattı.
-
Kongreler Dönemi: Erzurum ve Sivas Kongreleri ile milli iradeyi örgütledi.
-
TBMM'nin Açılışı: 23 Nisan 1920'de Ankara'da Meclis'i açarak halkın kendi kaderini tayin etmesini sağladı.
-
Gazi ve Mareşal: Sakarya Meydan Muharebesi sonrası TBMM tarafından kendisine "Gazi" unvanı ve "Mareşallik" rütbesi verildi.
CUMHURİYET VE BÜYÜK DEVRİMLER
29 Ekim 1923’te Cumhuriyet'in ilanıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçilen Atatürk, ülkeyi muasır medeniyetler seviyesine ulaştırmak için köklü reformlara imza attı:
-
Siyasal Alan: Saltanatın ve Hilafetin kaldırılması, Cumhuriyet'in ilanı.
-
Toplumsal Alan: Şapka ve Kıyafet Devrimi, Soyadı Kanunu (1934), Tekke ve Zaviyelerin kapatılması.
-
Hukuk ve Eğitim: Medeni Kanun’un kabulü, Tevhid-i Tedrisat (Eğitim Birliği) Kanunu, Harf Devrimi ve Millet Mektepleri.
-
Kadın Hakları: Türk kadınına pek çok Avrupa ülkesinden önce (1930 ve 1934) seçme ve seçilme hakkı tanındı.
ATATÜRK SOYADI VE SON YILLARI
1934 yılında Soyadı Kanunu ile TBMM tarafından kendisine "Atatürk" soyadı verildi ve bu soyadının başkası tarafından kullanılması yasaklandı. Hayatının son yıllarını Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu gibi kültürel yapıların temellerini atarak geçiren Atatürk, 10 Kasım 1938'de İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu.
