Ömrünü bilime, çağdaş eğitime, kadın haklarına ve fırsat eşitliğine adayan, son nefesine kadar toplumun her kesimine dokunmayı başaran efsane doktor Prof. Dr. Türkan Saylan'ın hayat kronolojisi şöyle:
TÜRKAN SAYLAN KİMDİR? KISACA HAYATI VE EĞİTİMİ
Türkan Saylan; Türk tıp doktoru, akademisyen, yazar, aktivist ve vizyoner bir insan hakları savunucusudur.
-
Doğum Tarihi ve Yeri: 13 Aralık 1935 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Cumhuriyet döneminin ilk müteahhitlerinden Fasih Galip Bey ile evlendikten sonra Leyla adını alan İsviçreli Lilimina Reimann'ın beş çocuğunun en büyüğüdür.
-
Eğitim Hayatı: Kandilli İlkokulu ve Kandilli Kız Lisesi'ndeki eğitiminin ardından tıp dünyasına adım atmış, 1963 yılında İstanbul Tıp Fakültesi'ni başarıyla bitirmiştir.
-
Vefat Tarihi: Ömrünün son 17 yılını ileri derece meme kanseriyle mücadele ederek geçiren Saylan, 18 Mayıs 2009 tarihinde İstanbul'da 73 yaşında vefat etmiştir. Mezarı Zincirlikuyu Mezarlığı'nda bulunmaktadır.
CÜZZAMLA SAVAŞIN ÖNCÜSÜ: TIPTA ÇIĞIR AÇAN BAŞARILARI
Türkan Saylan denilince akla gelen ilk büyük başarı, o dönemler toplum tarafından dışlanan ve tedavisi olmadığı düşünülen lepra (cüzzam) hastalarına uzattığı şifa elidir.
-
Lepra Merkezleri ve Başhekimlik: 1976 yılında cüzzam çalışmalarına başlayan Saylan, Cüzzamla Savaş Derneği ve Vakfı'nı kurdu. 1981-2002 yılları arasında tam 21 yıl boyunca gönüllü olarak Sağlık Bakanlığı İstanbul Lepra Hastanesi Başhekimliğini yürüttü.
-
Uluslararası Başarılar: Cüzzam hastalarına getirdiği insani bakış açısı ve tedavi yöntemleri sayesinde 1986 yılında Hindistan'da dünyaca ünlü "Uluslararası Gandhi Ödülü"ne layık görüldü. 2006 yılına kadar Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) lepra konusunda resmi danışmanlığını üstlendi.
-
Akademik Kariyer: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Başkanlığı yaptı. Tıp literatürüne giren 440 bilimsel yayına imza attı; Behçet Hastalığı ve Cinsel İlişkiyle Bulaşan Hastalıklar polikliniklerinin kurulmasında öncü rol oynadı.
KIZ ÇOCUKLARININ KADERİNİ DEĞİŞTİREN ADIM: ÇYDD
Türkan Saylan, yalnızca laboratuvarlarda veya hastanelerde kalan bir bilim insanı olmadı. Toplumsal dönüşümün ancak eğitimle mümkün olacağına inandı.
-
Eğitimde Fırsat Eşitliği: 1989 yılında bir grup aydınla birlikte Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'ni (ÇYDD) kurdu ve vefat ettiği güne kadar genel başkanlığını yürüttü.
-
"Haydi Kızlar Okula": Özellikle kırsal bölgelerdeki kız çocuklarının okula kazandırılması, barınma ihtiyaçlarının karşılanması ve burs imkanlarının sağlanması amacıyla "Kardelenler" gibi Türkiye tarihinin en büyük eğitim projelerini hayata geçirdi.
-
Toplumsal Figür: Atatürk ilke ve devrimlerinin korunması, laiklik ve kadın hakları konularında kamuoyunun en güçlü, en kararlı seslerinden biri haline geldi.
TÜRKAN SAYLAN'IN ÖDÜLLERİ VE ALDIĞI GÖREVLER
Hayatı boyunca sayısız ulusal ve uluslararası onur ödülüne layık görülen Prof. Dr. Türkan Saylan'ın aldığı bazı önemli görevler ve ödüller şunlardır:
-
YÖK Üyeliği: 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından 2001 yılında YÖK üyeliğiyle görevlendirilmiş, daha sonra Bakanlar Kurulu kontenjanıyla da bu görevini 2007'ye kadar sürdürmüştür.
-
Öne Çıkan Ödülleri: * Uluslararası Gandhi Ödülü (1986)
-
İstanbul Üniversitesi Atatürk İlke ve Devrimleri Ödülü (1996)
-
Vehbi Koç Ödülü (2009)
-
İtalya Foyer des Artistes Kurumu Ödülü (2001)
-
POPÜLER KÜLTÜRDE VE SANATTA TÜRKAN SAYLAN
Türkan Saylan’ın fırtınalı ve fedakarlıklarla dolu yaşam öyküsü, vefatının ardından sanat dünyasına da ilham kaynağı oldu:
-
Roman (Tek ve Tek Başına: Türkan): Ayşe Kulin tarafından kaleme alınan biyografik roman büyük satış rakamlarına ulaştı.
-
Televizyon Dizisi ve Film: Kulin'in romanından uyarlanan Türkan dizisi Kanal D ekranlarında yayımlandı, ardından hayatını anlatan sinema filmi 2011'de vizyona girdi.
-
Belgesel (Türkan: Bir Bilim Kadınının Öyküsü): Senaryosunu gazeteci Özlem Özdemir'in yazdığı belgesel film, Saylan'ın mirasını yeni nesillere aktarmaya devam ediyor.
