Bosna Savaşı’nın en karanlık dönemlerinden biri olan Saraybosna kuşatmasına dair ortaya atılan yeni iddialar ve belgeler, tarihin en korkunç insanlık suçlarından birini yeniden dünya gündemine taşıdı. Ortaya çıkan gizli belgelere göre; Batılı ülkeler ile Rusya ve ABD’den gelen varlıklı turistlerin, kuşatma altındaki şehirde sivilleri hedef almak amacıyla düzenlenen "Sarayevo Safarisi"ne katılarak Sırp milislere on binlerce mark ödediği iddia ediliyor.
KANLI SAFARİNİN VAHŞET LİSTESİ ORTAYA ÇIKTI
Hırvat gazeteci Domagoj Margetic’in kaleme aldığı "Öde ve Vur" (Pay and Shoot) adlı yeni kitap, 1996 yılında suikasta kurban giden Bosnalı istihbarat subayı Nezad Ugljen’in arşivinden çıkan şok edici belgeleri gün yüzüne çıkardı.
Belgelerde yer alan iddialara göre, yabancı turistlerin sivil avlamak için ödediği ücretlerin hedefin yaş ve cinsiyetine göre değiştiği dehşet verici bir "fiyat listesi" bulunuyordu. Listede yer alan kan donduran detaylar şu şekilde:
-
Orta yaşlı erkek ve kadınlar: 80.000 mark (Dönemin kuruyla yaklaşık 35.000 sterlin)
-
Genç kadınlar: 95.000 mark
-
Hamile kadınlar: 110.000 mark
-
Çocuklar: En yüksek meblağlar (Çocukları hedef almak isteyen keskin nişancıların bu tarifelerin de üzerinde ödeme yaptığı belirtiliyor.)
İstihbarat raporlarında, zengin yabancıların sadece tetik çekmekle kalmadığı, aynı zamanda "en güzel kadını kimin vurup fotoğraflayabileceği" konusunda kendi aralarında vahşi bir yarışa giriştikleri de aktarılıyor.
SARAYBOSNA YAKINLARINDA BİR KRALİYET ÜYESİ İDDİASI
Kitapta yer alan en sarsıcı iddialardan biri de bu kanlı organizasyona katılanlar arasında nüfuzlu isimlerin, hatta bir Avrupa kraliyet ailesi üyesinin de bulunması. İstihbarat subayı Ugljen'in görüştüğü Bosnalı Sırp milislerin ifadelerine dayandırılan iddiaya göre, söz konusu kraliyet üyesi bölgeye helikopterle geliyor, Saraybosna yakınlarındaki Vogosca’da konaklıyor ve özellikle çocukları hedef almak için atışlar yapıyordu.
Ayrıca projenin arkasındaki fikrin Sırbistan’da değil, Hırvatistan’da doğduğu ve eski Yugoslav istihbaratıyla bağlantılı bir Hırvat tarafından ticari bir girişime dönüştürüldüğü öne sürülüyor. Bu durum, kuşatmadaki vahşetin sadece cephedeki askeri unsurlarla sınırlı kalmadığını gösteriyor.
MAHKEME KAYITLARI VE TANIKLAR SÖYLENTİLERİ DOĞRULUYOR
Yıllardır bir şehir efsanesi gibi kulaktan kulağa yayılan bu iddialar aslında resmi mahkeme kayıtlarında da yer bulmuştu. Savaş sırasında Saraybosna’da BM itfaiyesinde gönüllü olarak görev yapan eski ABD Deniz Piyadesi John Jordan, 2007 yılında Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde verdiği ifadede bu şüpheli figürlere dikkat çekmişti. Jordan, cephe hatlarında sivil ve askeri kıyafet karışımı giyen, giyim tarzları, modern silahları ve yerel mihmandarlar tarafından yönlendiriliş biçimleriyle bölge halkına kesinlikle benzemeyen yabancı keskin nişancılar gördüğünü mahkemede beyan etmişti.
GÖRGÜ TANIĞI: GÖZÜMÜN ÖNÜNDE SİVİLLERE ATEŞ ETTİLER
Söz konusu vahşet zinciri, 2022 yılında Sloven yönetmen Miran Zupanič’in hazırladığı bir belgeselle de belgelenmişti. Belgeselde konuşan ve kimliği gizlenen eski bir istihbarat subayı, bu türden yedi "safari" organizasyonuna bizzat tanıklık ettiğini açıklamıştı.
Askeri bir arazi aracıyla cephe hatlarını gezme bahanesiyle götürüldüğü kamufle edilmiş gözlem noktalarında yaşananları anlatan tanık, "Orada yüz hatlarından Bosnalı, Sırp ya da Karadağlı olmadıkları açıkça anlaşılan üç Batılı beyefendi gördüm. Gözcüler eşliğinde kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere masum sivillere ateş açıyorlardı. Bu, insanlık dışı bir katliam ve ahlaksızlığın zirvesiydi" ifadelerini kullanmıştı.
ADLİ MAKAMLAR HAREKETE GEÇTİ
Tarihin en uzun kuşatmalarından biri olan ve 44 ay süren Saraybosna kuşatmasında, elektrik ve gıdadan mahrum bırakılan şehirde 11.500'den fazla sivil hayatını kaybetmişti. Dönemin Bosnalı Sırp generali Dragomir Miloseviç, sivil halka yönelik terör kampanyası ve insanlık dışı muamele suçlarından 33 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Yıllar sonra ortaya çıkan yeni belgelerin ardından, Kasım 2025'te İtalyan adli yetkililerinin bu kan donduran "safari" iddialarına yönelik resmi bir soruşturma başlattığı bildirildi.
KANAL 6 DIŞ HABERLER / ESRA ŞAHİN
