Türkiye'de çalışma hayatının en büyük sorunlarından biri olan ve işverenlerin tek taraflı beyanıyla çalışanların sicilini "lekeleyebildiği" sistemde sona gelindi. NTV'den Burak Taş'ın yaptığı habere göre, SGK, e-Devlet üzerinden alınan en temel belge olan "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü"nden işten çıkış nedenlerini (kodlarını) sildi.
Bu karar, özellikle haksız yere "Kod 29" (Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) veya hırsızlık, yüz kızartıcı suç gibi iddialarla işten çıkarılan ancak suçu mahkemece kanıtlanmamış çalışanlar için "beyaz bir sayfa" anlamına geliyor.
DANIŞTAY “DUR” DEDİ
Değişikliğin temelinde Danıştay'ın 14 Ekim 2024 tarihli emsal kararı yatıyor. Yüksek Mahkeme, işverenin sadece kendi beyanıyla sisteme girdiği "Kod 46", "Kod 29" gibi ifadelerin; henüz yargı kararı olmadan resmi kayıtlara işlenmesinin **"Kişisel Verilerin Korunması Kanunu"na ve "Çalışma Hakkı"na aykırı olduğuna hükmetti.
SGK, bu karara uyarak e-Devlet sistemini güncelledi. Artık yeni bir iş başvurusu için barkodlu hizmet dökümü aldığınızda, eski iş yerinizden neden ayrıldığınızı gösteren o kodlar ve açıklamalar belgede görünmeyecek.
YENİ SİSTEM NASIL İŞLEYECEK?
Yapılan düzenleme ile "fişlenme" mekanizması şöyle değişti:
- Belge Temizlendi: İşverenlere sunulan "İşyeri Unvan Listesi"li hizmet dökümünde artık çıkış kodu yazmayacak.
- Vatandaş Görebilecek: Çalışan, kendi e-Devlet ekranında detaylara baktığında çıkış kodunu görmeye devam edecek ancak bu bilgi üçüncü şahıslara (yeni işverenlere) verilen çıktıya yansımayacak.
KRİTİK DETAY: "İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİ"NE DİKKAT!
Uzmanlar ise çalışanları küçük bir detay konusunda uyarıyor. Hizmet dökümü temizlense de, işe alım süreçlerinde bazı İK birimlerinin talep ettiği "İşten Ayrılış Bildirgesi”nde fesih nedeni hâlâ yer alıyor.
Ancak Danıştay'ın "kişisel veri" hassasiyeti göz önüne alındığında, yakın zamanda bu belgedeki kodların da üçüncü kişilere kapatılmasının gündeme gelebileceği belirtiliyor.
BU KARAR NE ANLAMA GELİYOR?
Özellikle tazminat ödememek için işçisini "ahlaka aykırı davranış" koduyla işten çıkaran kötü niyetli işverenlerin, çalışanın geleceğini karartma gücü elinden alınmış oldu. İşçi, mahkemede aklanana kadar "damgalı" gezmekten kurtuldu.