1556 yılında başlayan ve tam 308 yıl süren Kafkas-Rus Çarlığı Savaşı'nın ardından, Rus orduları Kafkas Dağları'nın iç kesimlerine kadar ilerledi. Teslim olan Çerkesler, ya Çarlık ordusuna katılmaya ya da yurtlarını terk etmeye zorlandı.
Tarihler 21 Mayıs 1864'ü gösterdiğinde, çok önceden planlanmış olan zorunlu göç operasyonu fiilen başladı. Resmi olmayan rakamlara göre yaklaşık 1,5 milyon Çerkes, sadece bir ay içinde anavatanlarından sürüldü. Sürgün esnasında karşılaşılan ağır yol şartları, salgın hastalıklar ve açlık gibi nedenlerle yaklaşık 500 bin Çerkes yollarda hayatını kaybetti.
ANADOLU VE ORTA DOĞU'YA İSKAN EDİLDİLER
Sürgüne tabi tutulan topluluklar; Anapa, Novorossiysk, Gelincik, Soçi ve Adler gibi Karadeniz limanlarından gemilere bindirilerek ağırlıklı olarak Osmanlı İmparatorluğu topraklarına gönderildi. Gelenlerin büyük bir bölümü Anadolu'da Ordu, Samsun, Tokat, Amasya, Sinop, Yozgat, Düzce, Adapazarı ve Kocaeli bölgelerine yerleştirilirken, bir kısmı da Suriye ve Filistin başta olmak üzere Orta Doğu coğrafyasına iskan edildi. Osmanlı topraklarına ulaşılamayan durumlarda ise bazı Çerkesler, Orta Laba ve Orta Kuban nehirleri bölgesindeki Rus Kazak köylerine yerleştirildi. Zaman içinde sürgün edilen topluluklar, yerleştikleri bölgelerdeki yerli halkla kaynaştı.
NART ATEŞİ İLE ANILIYORLAR
Tarihin en acı olaylarından biri olarak nitelendirilen ve Osmanlı topraklarına ulaşamadan binlerce kişinin denizlerde can verdiği bu büyük sürgün, Türkiye'de yaşayan Çerkesler tarafından her yıl hüzünle hatırlanıyor. Sürgünün yıl dönümlerinde sahil kenarlarında toplanan vatandaşlar, "Nart ateşi" yakarak çevresinde "mezar taşı nöbeti" tutuyor. Düzenlenen anma etkinlikleri, "Sürgün Andı"nın okunmasıyla sona eriyor.
KURTULMUŞ'TAN PAYLAŞIM
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Çerkes Sürgünü'nün 162. yılına ilişkin paylaşımda bulundu.
Kurtulmuş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Çerkes kardeşlerimizin anavatanları olan Kafkasya'dan insanlık dışı yöntemlerle sürgün edilmelerinin 162. yıl dönümünde yaşanan büyük insani trajedinin acısını halen yüreğimizde hissediyor ve hayatını kaybedenleri rahmetle yad ediyorum." ifadelerine yer verdi.
