Yapay zeka teknolojileri hayatımızı kolaylaştırırken, dijital dünyanın arkasındaki fiziksel maliyet her geçen gün artıyor. Özellikle ChatGPT gibi devasa dil modellerinin çalışması için gereken kaynaklar, gezegenimiz üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. 2026 yılı itibarıyla yayımlanan uluslararası enerji raporları, yapay zekanın sadece elektrik değil, ciddi miktarda su tükettiğini de kanıtlıyor. Peki, dijital bir yazılım olan ChatGPT neden su tüketiyor ve bu tüketim ne boyutta?
YAPAY ZEKA SİSTEMLERİ NEDEN SU TÜKETİYOR?
Birçok kullanıcı "Bir yazılım neden su harcar?" sorusunu soruyor. Yapay zekanın su tüketmesinin temel nedeni, bu sistemlerin üzerinde çalıştığı devasa veri merkezleridir. Bu merkezlerde binlerce güçlü işlemci (GPU) aynı anda çalışarak yoğun bir ısı üretir. Donanımların aşırı ısınarak bozulmasını önlemek için gelişmiş soğutma sistemleri kullanılır. Bu sistemler, ortamdaki ısıyı hapsetmek ve dışarı atmak için milyonlarca litre su buharlaştırarak veya su devirdaimi yaparak çalışır. Yani her sorduğunuz soru, aslında bir sunucunun ısınmasına ve o sunucuyu soğutmak için su harcanmasına neden olur.
CHATGPT 100 KELİMELİK BİR METİN İÇİN NE KADAR SU HARCIYOR?
Akademik araştırmalar ve 2024 yılında yayımlanan Washington Post analizleri, bu tüketimi somut rakamlarla ortaya koyuyor. ChatGPT ile oluşturulan yaklaşık 100 kelimelik tek bir yanıt için ortalama 519 mililitre su tüketilmektedir. Bu miktar, marketlerde satılan bir küçük pet şişe suya eşdeğerdir. Kullanıcıların günde milyonlarca sorgu yaptığı düşünüldüğünde, sadece bir sohbet botunun bile barajlardaki su seviyeleri üzerinde dolaylı bir etkisi olduğu görülmektedir.
YAPAY ZEKA EĞİTİMİNDE KAÇ LİTRE SU TÜKETİLİYOR?
Sadece kullanım aşaması değil, yapay zekanın öğrenme (eğitim) süreci de su kaynaklarını yutmaktadır. Örneğin, GPT-3 gibi bir modelin eğitim aşamasında yaklaşık 700 bin litre temiz su harcanmıştır. Bu devasa miktar, yaklaşık 370 adet lüks otomobilin (BMW vb.) üretim bandından çıkması için gereken su miktarına eşittir. Daha gelişmiş modeller olan GPT-4 ve sonraki versiyonların eğitim maliyetlerinin ise bu rakamın katbekat üzerinde olduğu tahmin edilmektedir.
YAPAY ZEKANIN ENERJİ MALİYETİ VE ELEKTRİK TÜKETİMİ NE KADAR?
Yapay zeka sistemleri suyun yanı sıra tam bir "enerji canavarı" olarak nitelendiriliyor. Tek bir ChatGPT yanıtı üretmek için ortalama 0,14 kWh enerji harcanıyor. Bu enerji, 14 adet LED ampulün bir saat boyunca kesintisiz yanmasını sağlayacak güce sahip. Eğer ABD vatandaşlarının sadece %10’u ChatGPT’yi haftada bir kez kullanırsa, yıllık enerji harcaması Washington DC’deki tüm evlerin 20 günlük elektrik ihtiyacını karşılayabilecek seviyeye ulaşıyor.
