Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında Türkiye’de gübre tüketimi 6,55 milyon ton olurken, üretim 4,57 milyon ton seviyesinde kaldı. Bu tablo, gübre ihtiyacının önemli bir bölümünün ithalatla karşılandığını ortaya koyuyor.
Öte yandan üretimde kullanılan hammaddelerin yaklaşık yüzde 90’ının dışa bağımlı olması, sektörü küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı kırılgan hale getiriyor.
GÜBREDE İTHALATA BAĞIMLILIK ARTIYOR
Zeynel Emre, gübrenin tarımsal üretimde kritik rol oynadığını vurgulayarak, maliyetlerde yüzde 15-20 paya sahip olmasına rağmen verimlilik üzerinde yüzde 50’ye varan etkisi bulunduğunu belirtti.
Bu nedenle gübreye erişimde yaşanabilecek sorunların yalnızca çiftçiyi değil, doğrudan gıda arzını ve fiyatlarını da etkileyeceğine dikkat çekildi.
BAKANLIĞA KRİTİK SORULAR
CHP’li Emre, küresel gerilimler ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıkların tarım sektörüne etkisini hatırlatarak Bakanlığın hazırlık düzeyini sorguladı. Önergede şu sorular yer aldı:
Gübre ve hammadde tedarikine ilişkin güncel bir risk analizi veya kriz planı bulunuyor mu?
Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarında yaşanabilecek aksamalara karşı alternatif tedarik ya da stratejik stok planı var mı?
Gübre arz güvenliği kapsamında hangi ürünler için ne kadar süreyi kapsayan stok planlaması yapıldı?
Çiftçilerin üretimde kalabilmesi için mazot, gübre ve kredi destekleri artırıldı mı?
Savaş kaynaklı maliyet artışlarına karşı borç ertelemesi veya yeni destek paketleri gündemde mi?
Gübre ve enerji maliyetlerindeki artışa karşı diğer bakanlıklarla yürütülen koordinasyon çalışmaları nelerdir?
ÇİFTÇİ KORUNMADAN GIDA GÜVENLİĞİ SAĞLANAMAZ
Zeynel Emre, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için gübrede dışa bağımlılığın azaltılması gerektiğini belirterek, çiftçinin artan maliyetler karşısında desteklenmesinin zorunlu olduğunu ifade etti.
Emre, gerekli önlemler alınmadığı takdirde üretimde daralma yaşanabileceğini ve bunun gıda fiyatlarında yeni artışlara yol açabileceğini vurguladı.
