Emtia piyasaları mayıs ayında tam anlamıyla bir yön arayışı içine girdi. Jeopolitik risklerin ön plana çıktığı bu dönemde, ABD Merkez Bankası’na (Fed) yönelik şahin beklentiler, küresel arz endişeleri, üretim tahminleri ve iklimsel faktörler fiyatlamalar üzerinde belirleyici rol oynadı. Tüm bu karmaşık tablonun içinde en dikkat çekici hareketlilik ise kakao piyasasında yaşandı. Üretimin ciddi oranda azalacağına yönelik endişeler, kakao fiyatlarında sert yükselişleri beraberinde getirdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ VE MERKEZ BANKALARININ DEĞİŞEN ROTASI
Küresel piyasaların odağındaki en büyük risk unsurlarından biri, ABD ile İran arasında şubat ayının son gününde patlak veren ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına yol açan savaş olmaya devam ediyor. Bu süreçte taraflardan gelen, gerilimi azaltıcı ya da riskleri tırmandırıcı açıklamalar piyasalardaki oynaklığı hat safhaya çıkarıyor.
Boğazın kapanmasıyla fırlayan enerji fiyatları, önde gelen merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik tüm ezberleri bozdu. Savaştan önce bu yıl içinde faiz indirimine gitmesi beklenen Fed'e dair beklentiler, krizin başlamasıyla birlikte tamamen tersine dönerek şahin bir duruşa evrildi. Fed'in politikalarındaki bu keskin makas değişikliği, emtia piyasasının genel yönü üzerinde de doğrudan belirleyici oldu.
KAKAO FİYATLARINI UÇURAN EL NINO TEHDİDİ
Emtia piyasasındaki bu dalgalanma sürerken, tarımsal emtia tarafında kakao fiyatları adeta rekor tazeledi. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, kakao fiyatlarındaki bu önlenemeyen artışın arkasındaki en büyük etkenin El Nino hava olayı olduğunu vurguladı.
Bu yıl yaz mevsiminde El Nino'nun gerçekleşme ihtimalinin yüzde 90'ın üzerine çıktığını belirten Ergezen, bu durumun kakao fiyatlarında yukarı yönlü güçlü bir baskı yarattığını ifade etti. Dünya kakao üretiminin yüzde 60'tan fazlasının Batı Afrika'da, özellikle de Fildişi Sahili ve Gana'da gerçekleştiğini hatırlatan uzman, bu bölgedeki sıcaklık değişimlerinin rekolteyi ciddi şekilde düşüreceği endişesi yarattığını kaydetti.
Benzer hava olaylarının geçmiş yıllarda da yaşandığını ve o dönemlerde de kakao fiyatlarının fırladığını belirten Ergezen, Batı Afrika’da kuraklık beklentisinin rekolte endişelerini artırdığını aktardı. Ayrıca küresel navlun fiyatlarındaki ve taşımacılık maliyetlerindeki artışın da genel olarak tarım ürünlerini ve dolayısıyla kakaoyu olumsuz etkilediğine dikkat çekti.
ÇİKOLATA SEVERLERİ ÜZECEK GELİŞME: ZAM KAPIDA
Kakao hammaddesinde yaşanan bu küresel kriz ve fiyat patlaması, sadece yatırımcıları ve üreticileri değil, nihai tüketiciyi de yakından ilgilendiriyor. Dünyanın en çok sevilen lezzetlerinin başında gelen çikolatanın ana maddesi olan kakaodaki bu maliyet artışı, çikolata severleri derinden üzecek gibi görünüyor.
Üretim maliyetlerinin ve lojistik giderlerinin bu denli yükselmesi, yakın zamanda çikolata ve çikolatalı ürünlerin etiketlerine doğrudan zam olarak yansıyacak. Bu durum, önümüzdeki günlerde raflardaki çikolata fiyatlarının el yakacağına ve tatlı kaçamakların çok daha maliyetli hale geleceğine işaret ediyor.
