ABD merkezli Citrini Research’ün yayımladığı 7 bin kelimelik rapor, yapay zekanın 2028 yılı itibarıyla özellikle beyaz yakalı çalışanlar üzerinde büyük bir tasfiye operasyonuna yol açabileceğini öngörüyor. Raporda, şirketlerin kâr marjlarını korumak amacıyla personel sayılarını azaltarak yapay zeka yatırımlarına ağırlık vereceği, bunun da daha gelişmiş sistemler ve daha az çalışan ihtiyacı doğuran bir "kısır döngü" yaratacağı savunuluyor.
PİYASALARDA MİLYARLARCA DOLARLIK BUHARLAŞMA
Yayımlanan bu "hayali gelecek senaryosu", piyasalarda kısa süreli ama şiddetli bir paniğe neden oldu. Hafta başında hisse senedi piyasalarında görülen satış dalgasıyla milyarlarca dolar değer kaybı yaşanırken, yatırımcıların salı günü daha temkinli bir tutum sergilemesiyle kayıpların bir kısmı telafi edildi.
Analistler, yüksek maaşlı beyaz yakalıların işsiz kalarak hizmet sektörüne (gig ekonomisi) yönelmesinin, ücretler üzerinde baskı kurabileceği ve tüketim odaklı ABD ekonomisini soğutabileceği uyarısında bulunuyor.
TARİH TEKERRÜR MÜ EDİYOR?
Teknolojinin insanları işsiz bırakacağı korkusu aslında 100 yılı aşkın bir geçmişe dayanıyor. 1928 yılında makinelerin tarımda verimliliği artırmasının büyük bir işsizlik dalgası yaratacağı iddia edilmiş; ancak ekonomi sanayi ve hizmet sektörüne kayarak daha yüksek katma değerli alanlar oluşturmuştu.
Benzer şekilde 1940’larda "Makineler insanın yerini alır mı?" sorusu sorulurken, 1980’de New York Times "Bir Robot İşinizin Peşinde" manşetiyle çıkmıştı. Tarihsel veriler, her teknolojik devrimde bazı mesleklerin yok olduğunu ancak yerine daha önce hayal dahi edilemeyen yeni iş alanlarının açıldığını gösteriyor.
RAPORUN ARKASINDAKİ İSİMLER
Piyasaları sarsan bu senaryonun yazarlarından Alap Shah’ın konumu ise dikkat çekici. Yapay zeka odaklı Lotus Technology Management fonunu yöneten ve bir yapay zeka asistan şirketinin CEO'su olan Shah, aynı zamanda finansal veri platformları ve girişimleriyle tanınıyor.
Uzmanlar, bu tür raporların yarattığı belirsizliğin doğal olduğunu, ancak yapay zeka devriminin nihayetinde üretim artışı ve refah büyümesi getirme potansiyelinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.