Küresel ölçekte dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte, çocukların ve gençlerin sosyal medya mecralarında karşı karşıya kaldığı riskler, dünya genelindeki hükümetleri kapsamlı ve koruyucu yasal tedbirler almaya sevk ediyor. Son dönemde art arda açıklanan kararlar, çocukların ruh sağlığını, güvenliğini ve gelişimini koruma amacıyla sosyal medya kullanımına yönelik katı yaş sınırları, ebeveyn onay mekanizmaları ve erişim engelleri getiren mevzuatların küresel bir akım haline geldiğini gösteriyor.
TÜRKİYE VE ASYA-PASİFİK BÖLGESİNDE KESKİN KARARLAR
Sosyal medya düzenlemeleri konusunda en somut ve kararlı adımlardan biri Türkiye’de atıldı. Alınan makro tedbirler kapsamında, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik kısıtlamaları içeren yasal düzenleme meclisten geçerek yasalaştı.
Benzer şekilde Asya-Pasifik bölgesinde de koruyucu yasal altyapıların hızla yürürlüğe girdiği görülüyor. Avustralya, 16 yaş altına sosyal medya erişimini tamamen engelleyen yasal düzenlemeyi hayata geçirirken; Malezya ve Endonezya da 16 yaş altına sosyal medya erişimini kısıtlayan benzer mevzuatları resmen yürürlüğe koydu.
AVRUPA KITASI OKUL YASAKLARINI VE YAŞ SINIRLARINI GENİŞLETİYOR
Avrupa ülkeleri, çocukların dijital bağımlılıktan ve siber zorbalıktan korunması amacıyla hem okul ortamında hem de kamusal alanda sert önlemleri devreye alıyor. Polonya, 16 yaş altı öğrencilerin okullarda cep telefonu kullanmasını 1 Eylül itibarıyla tamamen yasaklama kararı aldı.
Kıtanın önde gelen diğer aktörlerinde de yasal süreçler hızlanmış durumda:
-
Fransa: 15 yaş altına sosyal medya yasağı getiren yasa tasarısı Senatoda kabul edildi.
-
İngiltere: 16 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanımına yönelik kısıtlamaların 2027 itibarıyla hayata geçirilmesi planlanıyor.
-
İspanya: 16 yaş altı çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişiminin tamamen yasaklanacağı duyuruldu.
-
Portekiz: 13-16 yaş grubunun sosyal medya kullanımı için ebeveyn izni şartı getiren kanun teklifi meclis gündeminde bulunuyor.
AA
2027 HEDEFLERİ VE HAZIRLIK SÜRECİNDEKİ ÜLKELER
Küresel mevzuat dalgası sadece mevcut yasaklarla sınırlı kalmayıp orta vadeli planlamalarla da destekleniyor. Yunanistan ve Maldivler, 16 yaş altı/küçüklerin sosyal medya sınırlandırmalarını 2027 yılı itibarıyla uygulamaya koymayı hedefliyor.
Öte yandan, Almanya sosyal medyaya genel bir yaş sınırı getirilmesi yönünde çalışmalarını derinleştirirken; Danimarka (15 yaş altı için) ve İtalya (15 yaş altına sosyal medya yasağı için) resmi çalışma ve analiz süreçlerini sürdürüyor. Kuzey Avrupa'da ise Norveç, 16 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımının kısıtlanmasına yönelik teknik ve hukuki hazırlıklara başladığını duyurdu. Amerika kıtasında ise Kanada, 16 yaş altına yönelik sosyal medya kısıtlama tasarısını parlamento vizyonuna sunmuş durumda.
Uzmanlar, dünya genelinde yayılan bu regülasyon dalgasının, çocukların dijital dünyadaki ayak izlerini kontrol altına almanın yanı sıra siber güvenlik, mahremiyet ihlalleri ve erken yaşta ortaya çıkan psikolojik dezenformasyon risklerine karşı küresel düzeyde kritik bir kalkan oluşturacağını vurguluyor.