Dünya müzik tarihine adını altın harflerle yazdıran Ahmet Ertegün, yalnızca bir yapımcı değil; cazdan rock’a uzanan geniş bir yelpazede müziğin yönünü değiştiren vizyoner bir isimdi. Küçük yaşlarda yolu Amerika’ya düşen Ertegün, kurucusu olduğu plak şirketiyle sayısız efsanenin doğuşunda rol oynadı.
İSTANBUL’DA DOĞDU, AMERİKA’DA EFSANE OLDU
Ahmet Ertegün, 31 Temmuz 1923’te İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Münir Ertegün, Millî Mücadele döneminde önemli görevler üstlenmiş, Cumhuriyet’in ilanından sonra ise Türkiye’yi Avrupa’da ve Amerika Birleşik Devletleri’nde büyükelçi olarak temsil etmiş saygın bir devlet adamıydı.
Babası Münir Ertegün’ün diplomatik görevleri nedeniyle çocukluğu İsviçre, Paris ve Londra gibi şehirlerde geçti. 1935 yılında, babasının Washington’a büyükelçi olarak atanmasıyla birlikte Ertegün ailesi ABD’ye yerleşti. Bu taşınma, Ahmet Ertegün’ün hayatını ve dünya müzik tarihini değiştirecek sürecin başlangıcı oldu.
PLAKLARLA BAŞLAYAN TUTKU
Henüz 14 yaşındayken, annesinin hediye ettiği bir plakçalar ve Cootie Williams albümü Ahmet Ertegün’ün müziğe olan tutkusunu derinleştirdi. Kendi yazdığı sözleri mikrofona okuyup kaydeden Ertegün, ağabeyi Nasuhi Ertegün ile birlikte odalarında saatlerce plak dinliyordu.
Genç yaşta müzik bilgisiyle dikkat çeken Ertegün, 16 yaşında pop müzik konusunda uzman sayılabilecek düzeyde, 18 yaşında ise yaklaşık 50 bin plaklık bir arşive sahipti. Bu yıllarda Duke Ellington, Lena Horne ve Jelly Roll Morton gibi caz dünyasının dev isimleriyle dostluk kurdu.
ATLANTIC RECORDS’UN DOĞUŞU
1945’te babası Münir Ertegün’ün vefatının ardından aile Türkiye’ye döndü. Ahmet Ertegün ve ağabeyi Nasuhi Ertegün ise ABD’de kalmayı tercih etti. Ahmet Ertegün, St. John’s Üniversitesi’nde felsefe eğitimi aldı.
1947 yılında, Ertegün kardeşler, Herb Abramson ile birlikte, aile dostları diş hekimi Dr. Vahdi Sabit’ten aldıkları 10 bin dolarlık borçla Atlantic Records’u kurdu. Şirketin kuruluş felsefesi netti: Sevdikleri müzisyenlerin, sevdikleri müziği yapabilmesi.
Atlantic Records, kısa sürede özellikle siyahî caz ve blues müzisyenleriyle yaptığı anlaşmalarla dikkat çekti. 1949’da yayımlanan Stick McGhee’nin “Drinkin’ Wine Spo-Dee-O-Dee” albümü, 1 milyondan fazla satarak şirketin ilk büyük başarısı oldu.
MÜZİK TARİHİNİ ŞEKİLLENDİREN İSİM
Ahmet Ertegün, yıllar içinde yalnızca caz değil; soul, R&B ve rock müziğin de önünü açtı. Ray Charles, Aretha Franklin, The Rolling Stones, Led Zeppelin gibi dünya müziğinin dev isimleri onun vizyonuyla yükseldi.
1959 yılında müzik dünyasının önemli isimlerinden Arif Mardin de Atlantic Records ailesine katıldı.
VEFATI VE ARDINDA BIRAKTIĞI MİRAS
Ahmet Ertegün, uzun süre tedavi gördüğü New York’taki Presbyterian Hastanesi’nde, 14 Aralık 2006 tarihinde, 83 yaşında hayatını kaybetti. Ardında yalnızca bir plak şirketi değil, dünya müzik tarihini değiştiren bir miras bıraktı.
AHMET ETRTEGÜN KİMDİR?
Ahmet Ertegün, dünya müzik tarihine damga vuran Türk kökenli yapımcı ve Atlantic Records’un kurucularından biridir.
31 Temmuz 1923’te İstanbul’da doğdu. Babası Münir Ertegün’ün diplomat olması nedeniyle genç yaşta Amerika’ya gitti ve hayatının büyük bölümünü ABD’de geçirdi.
Müziğe olan ilgisi erken yaşlarda başladı. Ağabeyi Nasuhi Ertegün ile birlikte 1947 yılında Atlantic Records’u kurarak caz, blues, soul ve rock müziğin gelişiminde kilit rol oynadı. 14 Aralık 2006’da, New York’ta 83 yaşında hayatını kaybetti.