Siirt’in Pervari ilçesinde keşfedilen “Siirt kılıç otu”, dünyada yalnızca çok dar bir alanda yetişmesiyle dikkat çekiyor. Latince adı “gladiolus siirtensis” olan endemik bitkinin, Herekol Dağı eteklerindeki Kovanağzı köyü kırsalında sadece yaklaşık 300 metrekarelik bölgede görüldüğü belirtildi.
Siirt Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Fidan ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Süleyman Mesut Pınar ve Doç. Dr. Hüseyin Eroğlu tarafından yürütülen çalışma, “Siirt İlinin Karasal ve İç Su Ekosistemleri Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzlemesi Projesi” kapsamında gerçekleştirildi.
3 YILLIK ÇALIŞMAYLA BİLİM DÜNYASINA TANITILDI
Akademisyenlerin 3 senelik çalışması sonucunda 2023 yılında bilim dünyasına kazandırılan bitkiye, Latince kurallarına uygun şekilde “gladiolus siirtensis” adı verildi.
Uluslararası Doğa Koruma Birliği kriterlerine göre tek yaşama alanına sahip olması nedeniyle nesli kritik tehlike altında bulunan bitki, “CR” kategorisinde değerlendiriliyor.
Endemik türün koparılması halinde ise 699 bin 245 lira idari para cezası uygulanıyor.
DÜNYADA SADECE 300 METREKARELİK ALANDA GÖRÜLÜYOR
Prof. Dr. Mehmet Fidan, 3 yıl önce bilim dünyasına tanıtılan bitkiyi çiçeklenme döneminde incelemek için Kovanağzı bölgesinde çalışma yürüttüklerini söyledi.
Bitkinin çok lokal bir alanda bulunduğunu belirten Fidan, “Dünyada yaklaşık 300 metrekarelik bir alan dışında yayılış alanı henüz tespit edilemedi. O yüzden de çok önemli bir bitki. Bu alanın lokal ve izole bir alan olması nedeniyle biyolojik ve bitki çeşitliliği açısından son derece zengin bir yer olduğunu gösteriyor. Buradaki çalışmalarımız devam ediyor. İnanıyoruz ki ileriki süreçlerde birçok yeni bitki türü bu alandan bilim dünyasına tanıtılacak” dedi.
SİİRT ADIYLA KAYITLARA GEÇTİ
Bilimsel çalışmalarda belirlenen yeni bitki türlerine, karakteristik özelliklerine ya da keşfedildikleri bölgeye göre isim vermeye özen gösterdiklerini anlatan Fidan, bu türün de Siirt’te bulunması nedeniyle “Siirt” adıyla bilim dünyasına tanıtıldığını ifade etti.
Fidan, bitkinin gelecekte süs bitkisi olarak değerlendirilebileceğine de dikkat çekerek, “Bitkinin kültürü alınarak park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılabilme ihtimali yüksektir. Ziraat Fakültesi’ndeki hocalarımızla ileriki süreçlerde bunu ekonomiye kazandırmayla ilgili çalışmalarımız başlayacak. Bitkiyi böylece inşallah ekonomiye kazandırabileceğiz” diye konuştu.
KOPARMANIN CEZASI 699 BİN 245 LİRA
Siirt kılıç otunun şu anda kritik seviyede tehlike altında olan bir tür olduğunu belirten Fidan, bitkinin hem otlanma baskısı altında bulunduğunu hem de çok dar bir alanda yayılış gösterdiğini söyledi.
Soğanlı ve narin bir yapıya sahip olan bitkinin yaz aylarında yaklaşık 20 gün çiçek açtığını aktaran Fidan, vatandaşlara da uyarıda bulundu.
Fidan, “Hem otlanma baskısı altında hem de çok dar bir alanda yayılış gösterdiği için kritik seviyede tehlike altında olan bir bitki. Soğanlı olmasının yanında narin bir bitki. Bitki, yaz aylarında yaklaşık 20 gün çiçek açıyor. Görenler, bu bitkiye zarar vermemeli, bu konuda dikkatli olmalı. Bitkiye zarar verilmesi halinde idari para cezası uygulanıyor” ifadelerini kullandı.
ARAÇLA ULAŞILAMAYAN BÖLGEDE KEŞFEDİLDİ
Prof. Dr. Fidan, bilim insanları için asıl çalışmanın çoğu zaman araçla ulaşılamayan noktalarda başladığını söyledi.
Siirt kılıç otunun da araçla ulaşımın mümkün olmadığı bir bölgede keşfedildiğini belirten Fidan, bölgedeki biyolojik çeşitliliğe ilişkin çalışmaların devam ettiğini kaydetti.