Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası verilerine dayanan 2025-2026 yılı dünyanın en yoksul ülkeleri listesi kamuoyuyla paylaşıldı. Küresel ekonomik dalgalanmalar ve bölgesel çatışmaların gölgesinde hazırlanan rapor, özellikle Sahra Altı Afrika’daki insani dramı bir kez daha gözler önüne serdi.

LİSTENİN İLK SIRALARI AFRİKA’YA AİT

Açıklanan son verilere göre dünyanın en düşük GSYİH’ya (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) sahip ülkeleri sıralamasında Güney Sudan, Burundi ve Orta Afrika Cumhuriyeti başı çekiyor. Yaklaşık 251 dolarlık kişi başı gelirle Güney Sudan, dünyanın en yoksul ülkesi olma unvanını korurken, onu 490 dolarla Burundi takip ediyor. Listede yer alan ilk 10 ülkenin 9’unun Afrika kıtasında bulunması, bölgedeki ekonomik kırılganlığın boyutunu kanıtlıyor.

ÇATIŞMALAR VE SİYASİ İSTİKRARSIZLIK YOKSULLUĞU TETİKLİYOR

Ekonomistlerin değerlendirmelerine göre, listenin en alt sıralarında yer alan ülkelerin ortak özelliği uzun süreli iç savaşlar ve siyasi istikrarsızlıklar. Yemen, Orta Doğu’daki tek ülke olarak listenin üst sıralarında yer alırken; Sudan, Mozambik ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti gibi ülkelerde devam eden güvenlik sorunları kalkınmanın önündeki en büyük engel olarak gösteriliyor. Raporda, bu ülkelerde nüfus artış hızının ekonomik büyümeden daha yüksek olmasının kişi başı refahı daha da aşağı çektiği vurgulanıyor.

BM’NİN 2030 HEDEFLERİ VE KÜRESEL YOKSULLUKLA MÜCADELE

Birleşmiş Milletler’in "2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri" çerçevesinde yoksulluğun her türlüsünün ortadan kaldırılması öncelikli görev olarak belirlenmiş olsa da, veriler hedeflerin uzağında kalındığını işaret ediyor. Dünya Bankası verilerine göre, aşırı yoksulluk içinde yaşayan insanların yaklaşık %67’si Sahra Altı Afrika’da ikamet ediyor. Uzmanlar, bu bölgelerde sadece mali yardımın yeterli olmayacağını; eğitim, altyapı ve hukukun üstünlüğü gibi yapısal reformların şart olduğunu belirtiyor.

İŞTE DÜNYANIN EN YOKSUL 10 ÜLKESİ (2025-2026 VERİLERİ)

1. GÜNEY SUDAN: ÇATIŞMALARIN GÖLGESİNDE BİR EKONOMİ

  • Nüfus: Yaklaşık 11.5 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 455 $ Dünyanın en genç ülkesi olan Güney Sudan, bağımsızlığını kazandığı 2011 yılından bu yana iç savaşlarla mücadele ediyor. Petrol zengini olmasına rağmen altyapı eksikliği ve etnik çatışmalar, halkı günlük 1,5 dolardan az bir bütçeyle yaşamaya mahkûm ediyor.

  • Listenin ilk sırasında yer alan Güney Sudan, bağımsızlığını kazandığı 2011 yılından bu yana iç savaşlar ve etnik çatışmalarla mücadele ediyor. Petrol zengini bir ülke olmasına rağmen, altyapı eksikliği ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar halkın temel ihtiyaçlara erişimini imkansız kılıyor. Nüfusun büyük çoğunluğu insani yardımlara muhtaç bir şekilde yaşam savaşı veriyor.

2. BURUNDI: TARIMSAL DARBOĞAZIN MERKEZİ

  • Nüfus: Yaklaşık 13.2 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 915 $ Denize kıyısı olmayan Burundi’de halkın %90’ı geçimlik tarımla uğraşıyor. Yüksek nüfus yoğunluğu ve sınırlı kaynaklar nedeniyle kişi başı günlük harcama limiti 2,5 dolar civarında seyrediyor.

  • Denize kıyısı olmayan Burundi, ticaret yollarına erişim zorluğu ve yüksek nüfus yoğunluğu nedeniyle ekonomik kalkınmasını gerçekleştiremiyor. Halkın %90’ı geçimlik tarımla uğraşırken, iklim değişikliğine bağlı kuraklıklar gıda güvenliğini ciddi şekilde tehdit ediyor. Siyasi belirsizlikler ise yabancı yatırımların önündeki en büyük engel.

3. ORTA AFRİKA CUMHURİYETİ: ZENGİN KAYNAKLAR, YOKSUL HALK

  • Nüfus: Yaklaşık 5.7 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 1.120 $ Altın ve elmas yataklarına rağmen, kronik istikrarsızlık bu zenginliğin halka ulaşmasını engelliyor. Silahlı grupların kontrolündeki ekonomi, halkın büyük çoğunluğunu insani yardımlara muhtaç bırakıyor.

  • Altın ve elmas yatakları bakımından dünyanın en zengin ülkelerinden biri olmasına rağmen Orta Afrika Cumhuriyeti, kronik istikrarsızlık nedeniyle bu zenginliği refaha dönüştüremiyor. Silahlı grupların kontrolündeki maden alanları ve devam eden çatışmalar, devlet otoritesinin tesisi önünde set oluşturuyor.

4. DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ: KAYNAK LANETİ

  • Nüfus: Yaklaşık 102 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 1.550 $ Dünyanın en büyük kobalt ve bakır üreticilerinden biri olan ülke, devasa nüfusu ve bitmek bilmeyen çatışmalar nedeniyle kaynaklarını refaha dönüştüremiyor.

  • Dünyanın en büyük kobalt ve bakır üreticilerinden biri olan ülke, "kaynak laneti" olarak adlandırılan durumun en somut örneği. Yolsuzluk, doğu bölgelerindeki bitmek bilmeyen çatışmalar ve lojistik yetersizlikler, devasa maden gelirlerinin halka ulaşmasını engelliyor.

5. MOZAMBİK: DOĞAL AFETLERİN PENÇESİNDE

  • Nüfus: Yaklaşık 34 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 1.640 $ Doğu Afrika kıyısında stratejik bir konuma sahip olan Mozambik, hem terör saldırıları hem de şiddetli siklonlarla sarsılarak ekonomik toparlanma sürecinde büyük yaralar aldı.

  • Doğu Afrika kıyısında geniş doğal gaz rezervlerine sahip olan Mozambik, son yıllarda hem terör saldırıları hem de şiddetli siklonlarla sarsıldı. Genişleyen gelir adaletsizliği ve kamu yönetimindeki zafiyetler, ülkeyi insani gelişmişlik endeksinin en alt sıralarında tutmaya devam ediyor.

6. NİJER: İKLİM KRİZİNİN MAĞDURU

  • Nüfus: Yaklaşık 27 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 1.670 $ Topraklarının %80'i Sahra Çölü ile kaplı olan Nijer, tarıma elverişli arazilerin azlığı ve sık yaşanan kuraklıklar nedeniyle gıda krizleriyle boğuşuyor.

  • Topraklarının büyük bölümü Sahra Çölü ile kaplı olan Nijer, tarıma elverişli arazilerin azlığı ve sık yaşanan kuraklıklar nedeniyle gıda krizleriyle boğuşuyor. Denize kıyısı olmayan konumu ve komşu bölgelerdeki güvenlik sorunları, ticari büyümeyi baskılıyor.

7. MALAWI: DIŞ YARDIMLARA BAĞIMLILIK

  • Nüfus: Yaklaşık 21 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 1.710 $ Ekonomisi tütün ve mısır ihracatına dayalı olan Malawi, küresel emtia fiyatlarındaki değişimlere karşı son derece kırılgan. Ülke bütçesinin önemli bir kısmı hala dış yardımlarla dönüyor.

  • Ekonomisi büyük ölçüde tütün ve mısır ihracatına dayalı olan Malawi, küresel emtia fiyatlarındaki değişimlere karşı son derece kırılgan bir yapıda. Nüfusun büyük bir kısmının kırsal bölgelerde yaşaması, sağlık ve eğitim hizmetlerine erişimi zorlaştırırken, ülke bütçesi önemli ölçüde dış yardımlara dayanıyor.

8. LİBERYA: SAVAŞIN İZLERİ SİLİNEMİYOR

  • Nüfus: Yaklaşık 5.5 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 1.780 $ Geçmişteki iç savaşlar ve Ebola salgınının yıkıcı etkilerini atlatmaya çalışan Liberya'da, altyapı yetersizliği ve işsizlik en büyük sorun olarak kalmaya devam ediyor.

  • Afrika’nın bağımsızlığını kazanan ilk ülkesi olan Liberya, geçmişteki uzun iç savaşlar ve 2014’teki Ebola salgınının yıkıcı etkilerini hala üzerinden atabilmiş değil. Altyapı yatırımlarının yetersizliği ve yüksek işsizlik oranı, ekonomik toparlanma sürecini yavaşlatıyor.

9. MADAGASKAR: ADADA İZOLASYON

  • Nüfus: Yaklaşık 30 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 1.980 $ Eşsiz biyoçeşitliliğine rağmen, kasırgalar ve siyasi krizler adanın ekonomik gelişimini baltalıyor. Coğrafi izolasyon, ticaret maliyetlerini artırarak yoksulluğu tetikliyor.

  • Eşsiz biyoçeşitliliğine rağmen Madagaskar, sık sık vuran kasırgalar ve siyasi krizlerle ekonomik olarak yıpranmış durumda. Bir ada ülkesi olmanın getirdiği izolasyon ve yüksek ulaşım maliyetleri, yerel üreticilerin küresel pazara entegre olmasını zorlaştırıyor.

10. YEMEN: İNSANİ KRİZİN MERKEZ ÜSSÜ

  • Nüfus: Yaklaşık 34.5 Milyon

  • Kişi Başı Yıllık Harcama Kapasitesi (SAGP): 2.050 $ Devam eden iç savaş nedeniyle altyapısı tamamen çöken Yemen, listenin tek Orta Doğu ülkesi. Savaş, satın alma gücünü neredeyse yok etme noktasına getirdi.

  • Listenin tek Orta Doğu ülkesi olan Yemen, on yılı aşkın süredir devam eden iç savaş nedeniyle tamamen çökme noktasına geldi. Altyapının harabeye dönmesi, temel hizmetlerin durması ve devam eden ablukalar, ülkeyi dünyanın en büyük insani krizlerinden birinin yaşandığı bir coğrafyaya dönüştürdü.

KANAL 6 DIŞ HABERLER / ESRA ŞAHİN

Muhabir: Esra Şahin