Küresel piyasalar, ABD ile İran arasındaki gerilimin enerji koridorları üzerindeki riskleri artırması, yapay zeka temasının sürdürülebilir olup olmadığına yönelik soru işaretleri ve tarifelerin yeniden gündeme gelmesiyle negatif seyrederken, dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri yatırımcıların odağına yerleşti.
Orta Doğu'da her geçen gün şiddetlenen askeri hamleler piyasalarda yön tayin edici temel unsur olmayı sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik büyük çaplı bir saldırıyı ciddi olarak düşündüğü iddia edilirken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) İran'daki askeri hedeflere yeni saldırı başlatıldığını duyurdu. İran basını ise ABD'nin Irak sınırına yakın Ahvaz kentini füzelerle hedef aldığını ve Hürmüz Boğazı yakınındaki bölgelerde patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.
Dünya enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki çatışma riskinin Kızıldeniz'e de sıçraması, petrol tedarikine ilişkin mevcut endişeleri artırdı. Petrol fiyatlarındaki belirgin yükselişler dünya genelinde enflasyon korkularını körüklemeye devam etti. Dün Brent petrol yüzde 4,7 yükselerek varil başına 94,9 dolara çıktı ve 11 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
FED'DEN İLAVE FAİZ ARTIŞI BEKLENTİSİ TAHVİL BASKISINI ARTIRDI
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon ve ekonomik büyümeye ilişkin beklentileri olumsuz etkilerken, mevcut sıkılıkta merkez bankalarının gelecek dönemde olası şahin adımlarına yönelik endişeleri artırdı. Para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl sonuna kadar toplam 2 kez faiz artışı yapabileceği ihtimalleri güçlü şekilde fiyatlanmaya başlandı. Bankanın eylül veya ekim toplantılarının birinde atacağı şahin adımın ardından aralıkta da ilave faiz artışı yapacağına ilişkin tahminler yüzde 78'e çıktı.
Enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü katılık kazanması ve Fed'in faiz patikasına yönelik tahminlerle tahvil piyasalarındaki satış baskısı durulmuyor. ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,38 ile 12 Şubat 2025'ten bu yana zirve seviyesini test etti. ABD 10 yıllık tahvil getirisi de yüzde 4,72'ye çıkarak yaklaşık 17 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Analistler, borçlanma maliyetlerindeki artışın yatırım ve tüketim üzerinde baskı oluşturabileceğine yönelik endişelerin sürdüğünü ve bunun da özellikle yapay zeka odaklı şirketlerin karlılık görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdığını belirtti.
ABD ZORLA ÇALIŞTIRMA GEREKÇESİYLE 60 TİCARET ORTAĞINA TARİFE UYGULAYACAK
Öte yandan bir süredir geri planda yer alan tarifeler yeniden gündeme geldi. ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatının yasaklanmaması ve bu yasağın etkin şekilde uygulanmamasına yönelik 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmalar sonucunda 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Söz konusu gümrük vergisi, zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin ithalatına yasak getiren, karşılıklı ticaret anlaşmalarıyla bu yasağı taahhüt eden veya kısmi rejim uygulayan ticaret ortaklarına yüzde 10, böyle bir ithalat yasağı getirmeyen ticaret ortaklarına ise yüzde 12,5 olarak uygulanacak.
Aralarında Kanada, İngiltere, Arjantin, Hindistan ve Meksika'nın da bulunduğu birçok ülkeye yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacak. Avrupa Birliği ve Tayvan menşeli ürünler için En Çok Kayrılan Ülke vergi oranı dikkate alınarak toplam vergi yükü yüzde 10 olurken, Japonya, Güney Kore ve İsviçre ürünleri için ise bu oran yüzde 12,5 seviyesinde belirlendi. Vergiler 24 Temmuz itibarıyla ABD'ye giriş yapan veya depodan çekilen ürünler için geçerli olacak.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 18 Temmuz ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 22 bin kişi azalarak 187 bine indi ve 1969'dan bu yana en düşük seviyesine geriledi.
ONS ALTIN GERİLEDİ, BRENT PETROL 94 DOLARIN ÜZERİNDE
Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 4,71'de dengelenirken dün yüzde 0,4 artışla 101,5 seviyesine yükselen dolar endeksi yeni işlem gününde yatay seyrediyor. Altının ons fiyatı, dün Fed'in ilave faiz artışlarına gidebileceği beklentilerinin artması, güçlü dolar ve yükselen tahvil faizlerinin etkisiyle yüzde 2 düşerek 4 bin 49 dolara indi. Ons altın yeni günde de yüzde 0,6 azalışla 4 bin 27 dolarda alıcı buluyor. Dün belirgin yükseliş kaydeden Brent petrolün varil fiyatı bugün yüzde 0,6 düşüşle 94,3 dolarda seyrediyor. Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,21, Nasdaq endeksi yüzde 2,15 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,97 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
LAGARDE: İKİNCİ TUR ETKİLER KONUSUNDA ENDİŞELİYİZ
Avrupa borsaları dün satıcılı seyrederken, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji kanadı üzerinden dolaylı negatif etkileri bölgede hissedilmeye devam ediyor. Dün Avrupa Merkez Bankası (ECB), 3 temel politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda sabit bıraktı.
Karar sonrası değerlendirme yapan ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan enerji şokunun enflasyona ilişkin tam etkilerinin henüz ortaya çıkmadığını söyledi. Bu açıklama, mevcut risklerin bölge geneline daha belirgin şekilde hissedilebileceğine yönelik korkuları körükledi. Lagarde, kararın oybirliğiyle alındığını belirterek, enflasyon görünümüne yönelik risklerin yukarı yönlü olduğunu ve enerji şokunun ikinci tur etkilerini yakından izlediklerini bildirdi.
Bölge genelinde bugün açıklanacak sektörel PMI verilerinde ekonomik aktivitenin gidişatına yönelik ipuçları aranacak. Dünkü kapanışta İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,73, Fransa'da CAC 40 yüzde 1,64, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 2,8 ve Almanya'da DAX 40 yüzde 1,56 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
ASYA BORSALARINDA SATIŞ BASKISI HAKİM
Asya tarafında mevcut gelişmelerin paralelinde satış baskısı gözlenirken, Japonya'da açıklanan enflasyon verileri hızlanmaya işaret etti. Ülkede haziranda yıllık enflasyon yüzde 1,7 ile beklentilere paralel gerçekleşse de önceki aya göre yükseliş gösterdi. Çekirdek enflasyon ise yüzde 1,6'ya tırmandı.
Açıklanan PMI verilerinde imalat sanayi 54,7 ve hizmet sektörü 51,9'a gerilerken, bileşik PMI 53,1'e yükseldi. Bu gelişmelerin ardından Japonya Merkez Bankasının (BoJ) yıl sonuna kadar 1 faiz artışı yapacağı piyasalarda tam fiyatlanmaya başlandı. Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 yüzde 2,8, Güney Kore'de Kospi yüzde 4,5, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 1,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 düştü.
YURT İÇİNDE MOODY'S'İN TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ BEKLENİYOR
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,43 değer kaybederek 14.077,67 puandan tamamladı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise akşam seansında yüzde 0,07 düştü. Dün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu, politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu. Banka duyurusunda, enflasyonun ana eğiliminin temmuz ayında geçici olarak yükselebileceği mesajı verildi.
Yurt içinde bugün uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's'in beklenen Türkiye değerlendirmesi takip edilecek. Dolar/TL dünü 47,2640'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında 47,3450'den işlem görüyor. Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Yorumlar
0