Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından çalışma hayatının en büyük kara deliklerinden biri "sahte sigortalılık" oldu. Sadece evrak üzerinde sigortalı gösterilerek, fiilen çalışmadan emekliliğe hak kazanan yüz binlerce dosyayı incelemeye alan müfettişler, usulsüzlük tespit edilen 100 bin civarında vatandaşın emeklilik hakkını iptal etti.
HAYALİ ÇALIŞMA, GERÇEK YIKIM
Sürecin merkezinde, hiçbir ticari faaliyeti olmayan ve sadece vatandaşları sahte sigortalı göstermek amacıyla kurulan paravan şirketler yer alıyor. Kanal 6 Haber'e konuşan Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, emeklilik hayali kurarken yasa dışı yollara sapan vatandaşların telafisi imkansız finansal yıkımlarla karşılaştığına dikkat çekti. Bal konuyla alakalı olarak riski şu sözlerle anlattı:
"Kağıt üzerinde yapılan ve fiili olmayan bu hayali çalışmalar, devletin denetim ağına takıldığında yıllarca ödenen primlerin de yanmasına neden oluyor."
E-DEVLET'TEKİ 'Ş' VE 'İ' KODLARINA DİKKAT
Emeklileri ve çalışanları bekleyen tehlikenin en net ipucun ise e-Devlet sistemindeki hizmet dökümünde gizli olduğuna vurgu yapan Bal, şu sözleri kullandı:
"Eğer bir vatandaşın çalışma sürelerinin yanında "Ş", "İ" harfleri veya "yıldız (*)" işareti bulunuyorsa, bu durum işlemi yapan şirketin "şüpheli" veya "iptal" durumunda olduğu ve hakkında müfettiş incelemesi yürütüldüğü anlamına geliyor. Yetkililer, e-Devlet ekranında bu kodları gören ve müfettiş daveti alan vatandaşlar, sürece mutlaka icabet ederek durumu şeffafça anlatmaları gerekiyor."
ÖDENEN MAAŞLARA FAİZLİ HACİZ ŞOKU
Sahte sigortalılığı kesinleşenleri bekleyen asıl kabus ise emeklilik iptali kararının ardından başlıyor. Sosyal Güvenlik Uzman Bal, konuyla alakalı olarak sürecin vehametini ise şöyle vurguladı:
"Devlet, o güne kadar ödediği tüm emekli maaşlarını yasal faiziyle birlikte tek seferde geri istiyor. Zaten hassas bir dengede olan emekli bütçesi için bu durum devasa bir borç sarmalı anlamına gelirken; iptale sebep olan sahte sigortalı günler de vatandaşın toplam hizmet gününden siliniyor. Böylece vatandaş hem mevcut emeklilik hakkını, hem de yıllarının emeğini kaybederek sil baştan çalışmak zorunda kalıyor"
