Antalya kıyılarından denize bırakılan ve uydu cihazıyla anlık olarak takip edilen "Gümüş" isimli caretta caretta, Akdeniz’deki alışılmış göç rotalarını altüst ederek bilim dünyasını şaşkına çevirdi. Yaklaşık 1,5 yıldır denizde olan Gümüş, bu süre zarfında yaklaşık 24 bin kilometre yol kat ederek İspanya açıklarına kadar ulaştı.
AKDENİZ’DE SIRA DIŞI BİR ROTA
Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ve TÜPRAG iş birliğiyle yürütülen "Miner Turtle" projesi kapsamında Temmuz 2024'te Manavgat’tan denize salınan Gümüş, diğer kaplumbağaların aksine dur durak bilmeyen bir yolculuğa imza attı. Normal şartlarda caretta carettaların yuvalama sezonu sonunda belirli bir beslenme alanına gidip orada uzun süre konaklaması beklenirken, Gümüş; İtalya, Tunus, Mısır ve Cezayir kıyılarını geçerek rotasını batıya kırmaya devam etti.
Gümüş, Afrika kıyıları boyunca batı istikametinde Gazze Şeridi'ne kadar ilerledi, Mısır'daki Bardawil Gölü'ne ulaştı. Ardından da Mısır'ın Ras el-Bar şehri açıklarına ilerleyen kaplumbağanın burada 2 hafta kalınca göç yolculuğunu tamamladığı düşünüldü ancak "Gümüş" yeniden harekete geçerek Sicilya kıyılarına ulaştı. Sonrasında ise rotasını daha da batıya Tiren Denizi'ne çeviren caretta caretta, Sardunya Adası'nın batısındaki Cagliari'ye doğru yoluna devam etti.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN İZLERİ GÖRÜLÜYOR
Gümüş'ün bu benzersiz yolculuğunu değerlendiren EKAD Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Onur Candan, bu rotanın Akdeniz için yepyeni bir veri olduğunu belirtti. Deniz kaplumbağalarının göç hareketlerinin deniz yüzeyi sıcaklıklarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayan Candan, "Gümüş'ün kendilerini şaşırtarak daha önceki çalışmalarında hiç rastlanılmayan bir rota çizdiğine dikkati çeken Candan, "Carettaların göç davranışı, kullandıkları rotalar, deniz yüzeyi sıcaklıklarıyla ilişkili. 'Gümüş'ün rotası Akdeniz için yepyeni bir rota. Bu deniz yüzeyi sıcaklığına bağlı bir göç rotası diye düşünüyoruz. İklim değişikliğinin bir yansıması olabilir. Çalışmalarımızla deniz kaplumbağalarının beslenme amacıyla Akdeniz'in tamamını kullandığını gördük." dedi.
FLORA VE FAUNA DA TAKİPTE
Proje kapsamında sadece Gümüş değil, "Altın", "Flora" ve "Fauna" isimli diğer kaplumbağalar da izleniyor. Gümüş’ün yol arkadaşı Altın, göçünü Libya kıyılarında tamamlarken; yaklaşık 6 ay önce takibe alınan Fauna da tıpkı Gümüş gibi İspanya’ya yönelerek İbiza açıklarına ulaştı. Flora ise Trablus'un ardından rotasını yeniden Mersin Körfezi’ne çevirdi. Uydu cihazlarından gelen veriler, deniz kaplumbağalarının korunması ve ekosistemin anlaşılması için hayati bilgiler sunmaya devam ediyor.