Fitch Ratings, İran’da yaşanan savaşın küresel ekonomi üzerindeki sarsıcı etkilerini ele alan yeni bir rapor yayımladı. Raporda, savaşın enerji ithalat fiyatlarında yarattığı keskin artışın yanı sıra tedarik zincirlerindeki bozulmalar ve artan mali sübvansiyon giderlerinin gelişmekte olan ülkeler üzerinde büyük bir yük oluşturduğuna dikkat çekildi.
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bu ülkelerin, döviz kurları üzerindeki baskı, azalan işçi havaleleri ve uluslararası sermaye piyasalarına erişimin hem daha pahalı hem de daha zor hale gelmesi gibi çok boyutlu ekonomik zorluklarla karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
KREDİ NOTLARINDAKİ POZİTİF HAVA SAVAŞLA BİRLİKTE DAĞILDI
Kuruluşun analizine göre, savaşın patlak vermesiyle birlikte gelişen piyasalara yönelik kredi notu görünümlerinde dengeler belirgin bir şekilde değişti. Şu anki tabloya göre pozitif görünüm taşıyan ülke sayısı 7’de kalırken, negatif görünümde veya izleme listesinde bulunan ülke sayısı 8’e yükseldi.
Bu durum, savaş öncesinde artı 3 seviyesinde olan görünüm ve izleme listesindeki net dengenin eksi 1’e gerilediğini gösteriyor. Fitch, 2026 yılının başında gelişen ülke egemen notlarında 3 artırım ve sadece 1 indirim yapıldığını ancak bu olumlu kararların tamamının savaşın başlangıcından önce alındığının altını çizdi.
TÜRKİYE VE KÖRFEZ ÜLKELERİNİN GÖRÜNÜMÜNDE REVİZYON
Savaşın etkileri bölgedeki ve çevre coğrafyalardaki birçok ülkenin kredi notu istikrarını doğrudan vurdu. Fitch, çatışmaların ardından Katar’ın “AA” ve Ras Al Khaimah’ın “A+” notlarını Negatif İzleme Listesi’ne dahil etti.
Türkiye ve Dominik Cumhuriyeti’nin daha önce “Pozitif” olan “BB-” not görünümleri “Durağan” seviyesine revize edilerek iyileşme beklentisi askıya alındı. Benzer şekilde Endonezya’nın “BBB” not görünümü “Durağan”dan “Negatif”e çekilirken, Ruanda ise istisnai bir performansla “B+” not görünümünü “Negatif”ten “Durağan”a yükseltmeyi başardı.
KÜRESEL EKONOMİDE GENİŞ ÇAPLI ETKİ ANALİZİ
Yayımlanan rapor sadece not değişimlerini değil, aynı zamanda İran savaşının Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri, Asya ve genel olarak gelişen piyasalar üzerindeki sistematik etkilerini de detaylandırıyor. Yatırımcılardan gelen kritik soruların yanıtlandığı çalışmada; Çin ve Brezilya gibi dev ekonomilerin yanı sıra Macaristan, Romanya, Bolivya, Barbados, Nepal, Kenya ve Mozambik gibi ülkelerin savaş karşısındaki dayanıklılığına ve risklerine dair kapsamlı değerlendirmelere yer verildi. Fitch, savaşın sürmesi halinde sermaye akışlarındaki daralmanın gelişen piyasalar için en temel risk faktörü olmaya devam edeceği uyarısında bulundu.
