Florida eyaletinde ikamet eden 15 yaşındaki bir gencin; otomatik video oynatma, sonsuz kaydırma ve kesintisiz bildirim akışı gibi algoritmik sistemlerin bağımlılık yarattığı ve ruh sağlığına zarar verdiği iddiasıyla açtığı davada uzlaşıya gidildi. Dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden Google, davanın video paylaşım platformu YouTube'u kapsayan bölümünde davacı tarafla masaya oturarak uzlaşma yolunu seçti. Gerçekleştirilen sulh anlaşmasının mali ve hukuki şartları ise tarafların ortak kararıyla tamamen gizli tutuldu.
ÜÇ DEV PLATFORM GELECEK AY HAKİM KARŞISINA ÇIKACAK
Genç yaştaki davacının hukuk mücadelesi sadece YouTube ile sınırlı kalmadı. Dava dosyasında yer alan iddialara göre, gencin sosyal medya mecralarını kullanmaya henüz 8 yaşındayken başladığı ve platformların bilinçli tasarım tercihleri nedeniyle bağımlı hale geldiği savunuldu. Google'ın gizli bir anlaşmayla dosyayı kapatmasının ardından gözler, davada adı geçen diğer küresel şirketlere çevrildi. Hukuki süreçleri devam eden Instagram, TikTok ve Snapchat platformlarının, bağımlılık yapıcı tasarımları nedeniyle önümüzdeki ay hakim karşısına çıkarak geniş çaplı bir yargılama süreciyle karşı karşıya kalabileceği belirtildi.
KALİFORNİYA'DA ÜÇ BİNDEN FAZLA BENZER DAVA BEKLİYOR
Teknoloji şirketlerinin tasarım tercihlerinden ötürü ne derece sorumlu tutulabileceği sorusu tartışılırken, ABD genelinde benzer yasal başvuruların sayısı geometrik bir hızla büyüyor. Hukuk çevrelerinden edinilen bilgilere göre, sadece Kaliforniya eyalet mahkemelerinde aynı nitelikte açılmış 3 binden fazla aktif dava dosyası bulunuyor. Daha önce ABD'de görülen benzer bir bağımlılık davasında jüri, bazı platformların algoritmik tasarım modelleri nedeniyle doğrudan yasal sorumluluk taşıdığına hükmetmiş ve şirketleri milyonlarca dolarlık dev tazminat cezalarına çarptırmıştı. Emsal teşkil eden bu jüri kararlarının ardından yeni hukuki başvuruların hız kazandığı, yaşanan gelişmelerin ise dünya genelinde çocukların dijital dünyadan korunmasına yönelik yasal düzenleme arayışlarını ciddi şekilde tetiklediği ifade ediliyor.