ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı "ilhak etme" hedefine yönelik açıklamaları ve bölgeye özel elçi ataması, dünya siyasetinde tansiyonu yükseltti. "Ulusal güvenlik" vurgusuyla Grönland’ın ABD için vazgeçilmez olduğunu savunan Trump’ın bu hamlesine Danimarka ve Avrupa Birliği’nden sert tepkiler gecikmedi. İşte stratejik konumu ve devasa yer altı kaynaklarıyla dünyanın gündemine oturan Grönland hakkında merak edilen tüm detaylar.
GRÖNLAND NEREDEDİR?
Grönland, coğrafi olarak Kuzey Amerika kıtasının kuzeyinde, Arktik Okyanusu ile Atlas Okyanusu arasında yer alan dünyanın en büyük adasıdır. Siyasi olarak Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölgedir. Kendi parlamentosu ve hükümeti bulunan adanın başkenti ve en büyük şehri Nuuk’tur. Yaklaşık 56 bin kişilik bir nüfusa sahip olan Grönland, dünyada nüfus yoğunluğunun en düşük olduğu yerlerden biridir ve halkın büyük çoğunluğunu Inuitler (Eskimolar) oluşturur.
GRÖNLAND'DA HANGİ DİL KONUŞULUYOR?
Grönland 2009'da özerklik kazandığında, Danca resmi dil olmaktan çıkarıldı ve Kalaallisut (Batı Grönland dili) ülkenin tek resmi dili olarak kaldı.
ABD BAŞKANI TRUMP GRÖNLAND’I NEDEN İSTİYOR?
Donald Trump, Grönland'ın ABD ulusal güvenliği için "çok stratejik" bir noktada olduğunu savunmaktadır. Özellikle Rusya ve Çin'in Kuzey Kutbu'ndaki askeri ve ticari faaliyetlerinin artması, ABD'nin bölgedeki varlığını güçlendirme isteğini tetiklemiştir. Trump, adanın Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia ederek, olası bir nükleer saldırı senaryosunda Grönland'ın savunma hattı için en kısa ve en kritik rota olduğunu belirtmektedir.
GRÖNLAND’IN STRATEJİK ÖNEMİ VE YER ALTI KAYNAKLARI
Grönland sadece askeri açıdan değil, ekonomik ve bilimsel açıdan da dev bir potansiyele sahiptir. Adanın küresel güçlerin odak noktası olmasının temel nedenleri şunlardır:
-
Nadir Toprak Elementleri: Akıllı telefonlardan askeri teknolojilere kadar birçok alanda kullanılan 17 kritik metalin dünyadaki en büyük işlenmemiş yataklarının burada olduğu tahmin ediliyor.
-
Enerji Rezervleri: Buzulların altında devasa petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunduğu öngörülüyor.
-
Değerli Madenler: Adada altın, platin, uranyum, çinko, demir, yakut ve safir yatakları mevcuttur.
-
İklim Değişikliği ve Eriyen Buzullar: Küresel ısınma nedeniyle buzulların erimesi, daha önce erişilemeyen maden yataklarına ulaşımı teknik olarak kolaylaştırırken yeni ticaret rotalarının açılmasını sağlıyor.
TRUMP’IN ÖZEL ELÇİ HAMLESİ VE DANİMARKA’NIN TEPKİSİ
Trump’ın Grönland üzerindeki iddialarını somutlaştırmak adına Louisiana Valisi Jeff Landry’yi "Grönland Özel Elçisi" olarak ataması krizin boyutunu artırdı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’nin Danimarka’ya ait herhangi bir bölgeyi ilhak etme hakkı olmadığını vurgulayarak, "Tehditleri ve ilhak yaklaşımlarını bırakın" çağrısında bulundu. Grönland yönetimi ise egemenliğin devredilmesi fikrini kesin bir dille reddetmeye devam ediyor.