İran'ın 1989'dan bu yana en güçlü ismi olan Ayetullah Ali Hamaney’in ölümü, sadece bir liderlik değişimini değil, bölgedeki tüm dengelerin yeniden yazılacağı bir dönemi başlattı. 37 yıllık iktidarın ardından gelen bu boşluk, Tahran koridorlarında "kim gelecek?" sorusunu ve karmaşık bir halefiyet sürecini beraberinde getirdi.
GEÇİCİ LİDERLİK KONSEYİ DİREKSİYONA GEÇTİ
Anayasa gereği pazar sabahı itibarıyla ülkeyi yönetmek üzere geçici bir konsey kuruldu. Bu kurulda reformcu kimliğiyle bilinen Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian ve sertlik yanlısı Yargı Erki Başkanı Gulamhossein Mohseni Ejei yan yana geldi. Konsey, yeni lider seçilene kadar devletin tüm kritik organlarını ve orduyu sevk ve idare edecek.
YENİ LİDERİ 88 DİN ADAMI BELİRLEYECEK
İran yasalarına göre "en kısa sürede" toplanması gereken 88 üyeli Uzmanlar Meclisi, ülkenin kaderini tayin edecek. Tamamı Şii din adamlarından oluşan bu meclis, yeni "Yüce Lider"i seçecek tek yetkili merci.
Ancak 2024 seçimlerinde ılımlı isimlerin veto edilmesi, meclisin tamamen muhafazakâr bir çizgide olduğunu ve seçilecek yeni liderin de statükoyu koruyacağını gösteriyor.
OĞUL HAMANEY ADAY MI, YOKSA YENİ BİR HANEDAN MI?
Hamaney'in halefi olarak görülen İbrahim Reisi'nin 2024'teki helikopter kazasında ölmesi, gözleri Hamaney'in 56 yaşındaki oğlu Mojtaba'ya çevirdi. Hiçbir devlet görevinde bulunmamış olmasına rağmen Mojtaba'nın adı kulislerde güçlü geçiyor.
Ancak babadan oğula geçiş ihtimali, 1979 devrimiyle Şahlık rejimini yıkan İranlılar arasında "yeni bir dini hanedan" korkusu ve büyük bir öfke yaratma riskini taşıyor.
ORDUNUN VE DEVRİM MUHAFIZLARI'NIN GELECEĞİ
İran teokrasisinin kalbinde yer alan Yüce Lider, sadece dini bir figür değil; aynı zamanda Devrim Muhafızları ve ordunun başkomutanı. "Direniş Ekseni" olarak adlandırılan bölgedeki tüm milis güçlerin liderliği de bu makama bağlı. Haziran 2025'te İsrail ile yaşanan 12 günlük savaşın yaraları sarılmaya çalışılırken, yeni liderin ordu üzerindeki otoritesi bölgedeki çatışmaların kaderini belirleyecek.
TRUMP'TAN TAHRAN'A: "ZAYIFLIK GÖSTERİRLERSE BEDELİ AĞIR OLUR"
Gelişmeleri yakından takip eden ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki bu belirsizlik ortamına dair kendine has sert üslubuyla bir mesaj paylaştı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"İran şu an başsız bir tavuk gibi. Yeni bir lider seçerken zayıflık gösterirlerse ya da terör saldırılarına devam ederlerse, tepelerinde eşi benzeri görülmemiş bir güç bulacaklar. İzliyoruz!"
