Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı üçüncü çeyreğine dair merakla beklenen "Finansal Hesaplar Raporu" verilerini kamuoyuyla paylaştı. Güncel verilere göre, yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 202 trilyon lira seviyesine ulaşırken, aynı dönemdeki toplam yükümlülükler 214 trilyon lira olarak kaydedildi. Bu rakamlar ışığında Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyonunda dikkate değer bir iyileşme gözlendi. Net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYH) oranı, bir önceki döneme kıyasla 1,9 puanlık bir düşüş sergileyerek yüzde 20,8 seviyesine geriledi.
TÜRKİYE EKONOMİSİ NET BORÇ ALANDAN NET BORÇ VEREN KONUMUNA YÜKSELDİ
Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, ekonominin genel borçlanma yapısındaki değişim oldu. Bir önceki çeyrekte GSYH’nin yüzde 3,2’si oranında net borç alan konumunda bulunan toplam ekonomi, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde önemli bir dönüşüm yaşadı. Bu dönemde ekonomi, GSYH’nin yüzde 0,6’sı oranında net borç veren pozisyonuna geçerek finansal dengelerde olumlu bir sinyal verdi. Sektörel bazda bakıldığında ise hanehalkı ve dünyanın geri kalanının yurt içi diğer sektörlerden alacaklı olduğu, finansal olmayan kuruluşlar ile genel yönetimin ise borçlu pozisyonunu koruduğu görüldü.
HANEHALKI VARLIKLARINDA MEVDUATIN EGEMENLİĞİ SÜRÜYOR
Hanehalkının finansal alışkanlıklarına ışık tutan veriler, Türk toplumunun birikim tercihlerinde geleneksel yöntemlerin ağırlığını koruduğunu gösterdi. Hanehalkı finansal varlıkları içinde para ve mevduat kalemi, yaklaşık yüzde 56’lık pay ile en güçlü kalem olarak öne çıktı. Yükümlülük tarafında ise hanehalkının borçlarının neredeyse tamamının banka kredilerinden oluştuğu belirlendi. Finansal olmayan kuruluşlar tarafında ise hem varlık hem de yükümlülük kalemlerinde hisse senedi ve özkaynaklar belirleyici oldu; bu kalemler varlıklarda yüzde 52, yükümlülüklerde ise yüzde 49 pay aldı.
DÜNYA GENELİNE KIYASLA DÜŞÜK BORÇLULUK ORANI DİKKAT ÇEKTİ
Türkiye'nin toplam borçluluk seviyesi uluslararası standartlarla karşılaştırıldığında, yerleşik sektörlerin toplam borç yükünün diğer ülkelere oranla düşük seyrettiği görüldü. Kredi ve borçlanma senetleri niteliğindeki toplam borcun GSYH’ye oranı, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 94 olarak gerçekleşti. Bu oran bir önceki çeyreğe göre sınırlı bir artış gösterse de Türkiye’nin küresel ölçekteki düşük borçluluk profili korunmaya devam etti.
📊 Raporun Öne Çıkan Rakamları (2025/3. Çeyrek)
-
Toplam Finansal Varlık: 202 Trilyon TL
-
Toplam Finansal Yükümlülük: 214 Trilyon TL
-
Net Borçlanma Durumu: GSYH’nin %0,6’sı kadar Net Borç Veren
-
Hanehalkı Tercihi: Birikimlerin %56'sı mevduatta
-
Türkiye'nin Toplam Borç Stoğu / GSYH: %94 (Dünya ortalamasının altında)
