Hantavirüs, doğa ile temasın arttığı ve hijyen koşullarının zorlaştığı alanlarda sessizce yayılarak ölümcül sonuçlar doğurabilen viral bir enfeksiyondur. Klasik grip belirtileriyle başlayan ancak kısa sürede şiddetli solunum yetmezliğine dönüşebilen bu hastalık, tıp dünyasında "Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS)" olarak da bilinir.
HANTAVİRÜS NEDİR VE NASIL BULAŞIR?
Hantavirüs, doğadaki ana taşıyıcısı olan fare ve sıçan gibi kemirgenlerden insanlara geçen bir virüs ailesidir. Virüsün bulaşması genellikle doğrudan temasla değil, solunum yoluyla gerçekleşir. Kemirgenlerin idrar, dışkı veya salyası ile kirlenmiş alanlarda havaya karışan mikroskobik partiküllerin solunması en büyük risk faktörüdür. Enfekte bir kemirgenin ısırması veya virüslü yüzeylere dokunulduktan sonra ellerin ağza, burnuna götürülmesi de bulaşmaya neden olabilir. Hantavirüs türlerinin %99'u insandan insana bulaşmaz. Sadece Güney Amerika'da görülen "Andes virüsü" adlı türde çok nadir geçişler saptanmıştır; ancak genel bir salgın riski bu anlamda düşüktür.
(AA)
HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?
Virüse maruz kaldıktan sonra kuluçka süresi 1 ila 8 hafta arasında değişebilir. Belirtiler iki evrede incelenir:
-
Erken Belirtiler: Yüksek ateş, titreme, şiddetli kas ağrıları (özellikle sırt, kalça ve omuzlarda), baş ağrısı ve mide bulantısı.
-
İleri Evre (Kritik Dönem): İlk belirtilerden 4-10 gün sonra başlayan şiddetli öksürük, nefes darlığı ve akciğerlerde sıvı birikmesi. Bu aşama acil tıbbi müdahale gerektirir.
(AA)
HANTAVİRÜS TEDAVİSİ VE AŞISI VAR MI?
Şu an için hantavirüse özel üretilmiş spesifik bir antiviral ilaç veya yaygın bir aşı bulunmamaktadır. Hastaneye yatırılan hastalarda temel amaç vücudun nefes almasını kolaylaştırmaktır. Yoğun bakım ünitelerinde oksijen desteği ve suni solunum cihazları (ventilatör) kullanılır. Hastalık ne kadar erken fark edilirse, yoğun bakım desteğiyle hayatta kalma şansı o kadar artar.
HANTAVİRÜSTEN KORUNMAK İÇİN 3 TEMEL KURAL
Virüsten korunmanın tek yolu kemirgenlerin yaşam alanlarımızdan uzak tutulmasıdır:
-
Islak Temizlik Yapın: Kemirgen atığı olduğundan şüphelendiğiniz yerleri asla süpürmeyin veya vakumlamayın (bu, virüsü havaya karıştırır). Bunun yerine çamaşır suyu karışımlı su sıkarak nemli temizlik yapın.
-
Yaşam Alanlarını Mühürleyin: Ev, depo veya kilerlerdeki fare deliklerini kapatın, yiyecekleri kapalı kaplarda saklayın.
-
Maske ve Eldiven Kullanın: Uzun süre kapalı kalmış depo, tavan arası veya kırsal bölgelerdeki mekanlara girerken mutlaka koruyucu maske kullanın.