Uzmanlar, orta şiddetteki bu kozmik fırtınaların manyetik alanı etkileyerek vücudumuzdaki melatonin üretimini geçici olarak bozabileceğini doğruluyor. Peki ama gece uyanmalarımızı, gün içindeki yorgunluğumuzu ve uyku sorunlarımızı her defasında sadece uzaydaki patlamalara bağlamak ne kadar doğru?
İstanbul Florence Nightingale Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Doç. Dr. Mazhar Çelikoyar, fırtınalı havaların insan fizyolojisine olan etkilerini ve kaliteli bir uykunun asıl şifrelerini anlattı.
FIRTINALAR UYKUYU GERÇEKTEN BOZAR MI?
Havadaki elektromanyetik dalgalanmaların ve fırtınaların insan sağlığı üzerinde yadsınamaz bir etkisi olduğunu belirten Doç. Dr. Çelikoyar, bu durumun bilimsel bir karşılığı olduğunu ifade ediyor. Tıpkı lodoslu havalarda değişen basıncın ve elektrik yükünün migren ataklarını tetiklemesi gibi, hava olaylarındaki radikal değişimler de sinir sistemimizi uyararak uyku kalitemizi doğrudan düşürebiliyor.
UYKUSUZLUK METABOLİZMAYI VURUP KİLO ALDIRIYOR
İster güneş fırtınası olsun ister stres; uykunun bölünmesi sadece o geceyi zehir etmiyor, ertesi gün tüm vücut dengesini altüst ediyor. Doç. Dr. Çelikoyar, ani uyku bölünmelerinin sürekli hale gelmesiyle vücudu canlı tutan sistemlerin yavaşladığına ve metabolizmanın ağırlaştığına dikkat çekiyor. Sistem yavaşladıkça kiloya yatkınlık artıyor. Alınan kilolar ise uyku apnesi ve horlama gibi rahatsızlıklara davetiye çıkararak kişiyi geri dönülmez bir uykusuzluk sarmalına sokuyor. Şeker hastalarında ve prostat büyümesi olan yaşlılarda ise gece idrara kalkma ihtiyacı ve kan şekeri dalgalanmaları, derin uykuya geçişin önündeki en büyük engellerden biri.
ÇOCUKLARDA BÜYÜMEYİ DURDURUYOR
Kaliteli uykunun eksikliği yetişkinlerde metabolizmayı bozarken, çocuklarda çok daha kalıcı hasarlara yol açabiliyor. Geniz eti problemi yaşayan çocukların ağızdan nefes alarak zorlu ve ter içinde bir gece geçirdiğini belirten Çelikoyar, derin uykuya geçilemediği için bedeni onaran ve geliştiren 'büyüme hormonunun' salgılanamadığını vurguluyor. Gece sık sık uyanan çocuk, büyüme hormonundan mahrum kaldığı için hem bedensel hem de zihinsel gelişimini tam olarak tamamlayamıyor.
SAĞLIKLI BİR UYKU RUTİNİ NASIL OLMALI?
Gezegenin manyetik alanını veya fırtınaları kontrol edemeyiz ancak yatak odamızı ve "uyku hijyenimizi" yönetmek bizim elimizde! Doç. Dr. Mazhar Çelikoyar, deliksiz bir uyku için şu altın kuralları sıralıyor:
-
Mavi Işıktan Kaçın: Yatağa elinizde cep telefonuyla girmeyin. Ekrandan yansıyan mavi ışık uykuya dalmanızı engeller. Yatakta televizyon izleme ve sosyal medya kaydırma alışkanlığını mutlaka bırakın.
-
Odanızı Serin Tutun: Uyku ortamı sessiz, oldukça loş ve vücut ısısını dengeleyecek kadar serin olmalı.
-
Doğal Saate Uyun: Gün batımını izleyen saatlerde uykuya geçip, sabahın ilk ışıklarıyla uyanmaya çalışın. Ortalama 7-8 saatlik bir rutin oluşturun.
-
Yemeği Kesin: Uyumadan hemen önce tıka basa yemek yemeyin, aç da yatmayın. Akşam saatlerinde kahve gibi uyarıcılardan ve uykuyu yüzeyselleştiren alkolden kesinlikle uzak durun.
