Küresel enerji piyasalarının kalbi konumundaki Basra Körfezi, 28 Şubat'ta başlayan çatışmaların ardından tarihinin en sessiz dönemlerinden birini yaşıyor. Dünya günlük petrol tüketiminin ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin yüzde 20'sini sırtlayan Hürmüz Boğazı, artan güvenlik endişeleri ve İran Devrim Muhafızları'nın bölgeyi fiilen ticarete kapatma uyarısıyla birlikte adeta çıkmaz sokağa dönüştü. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü ve anlık gemi takip şirketi MarineTraffic verileri, boğazdaki çöküşü net rakamlarla ortaya koydu.
SİGORTA RİSKİ VE 'U' DÖNÜŞÜ TRAFİĞİ BİTİRDİ
Askeri harekatın başladığı 28 Şubat tarihinde boğazdan 84 ticari gemi geçiş yaparken, sıcak çatışma riskinin artmasıyla birlikte bölgeye yaklaşan yüzlerce dev tanker rotasını değiştirerek "U" dönüşü yapmak zorunda kaldı. Mart ayının ilk 23 günlük bölümünde boğazdan geçen toplam gemi sayısı, savaş öncesindeki sıradan bir günün ortalaması olan 138 rakamına ancak ulaşabildi. Mart ayında geçiş yapabilen 144 geminin büyük bölümünü boş veya İran bayraklı tankerler oluşturdu. Bu süreçte 76 sıvı yakıt tankeri, 53 kuru yük gemisi ve 15 LPG kargosu boğazı kullanırken, sıvı yakıt tankerlerinden sadece 43'ünün dolu olduğu tespit edildi.
SİSTEMDE HURDA GÖRÜNEN 'ZOMBİ GEMİ' HÜRMÜZ'DE
Boğazdaki daralan trafiğin içinde en dikkat çeken detay ise yapay zeka temelli denizcilik takip sistemi Windward'ın radarlarına takılan ‘Zombi Gemi’ oldu. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) veri tabanında "sökülmüş ve hurdaya ayrılmış" olarak listelenen 26 yaşındaki bir LNG tankeri, başka bir geminin kimliğini kullanarak 20 Mart tarihinde Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptı. Varış noktası sinyali vermeyen ve geçişin ardından sistemini tamamen kapatan bu hayalet gemi, savaş ortamında uygulanan ambargoların ve denizcilik kurallarının nasıl aşıldığına dair önemli bir işaret fişeği oldu.
ÇİN VE HİNDİSTAN İÇİN 'GÜVENLİ KORİDOR' İMTİYAZI
Batılı devletlere ve İsrail'e ait gemiler bölgeden tamamen çekilirken, Hürmüz Boğazı'ndaki o cılız trafiğin kimlerden oluştuğu da netleşti. Analizlere göre, 1 Mart itibarıyla geçiş yapan sıvı yakıt tankerlerinin 22'si doğrudan İran bayrağı taşırken, diğer gemilerin rotası Asya pazarı oldu. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun, siyasi ve ticari ilişkilerinin güçlü olduğu Çin ve Hindistan bağlantılı gemiler için boğazda fiili bir güvenli koridor oluşturduğu ve bu ülkelerin enerji tedarikinin kontrollü bir şekilde sağlandığı belirlendi.
