Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Chatham House'ta düzenlenen "Hürmüz Boğazı Krizi ve Küresel Enerji Güvenliği" başlıklı oturumda yaptığı konuşmada, tarihin en ağır arz bozulmalarından biriyle karşı karşıya kalındığına dikkat çekti.
Küresel petrol stoklarının hızla erimesi ve önümüzdeki yaz seyahat sezonuyla birlikte talebin zirve yapacak olması nedeniyle, petrol piyasasının temmuz veya ağustos aylarında "kırmızı bölgeye" girebileceğini belirtti.
KRİZİN ANAHTARI: HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN KOŞULSUZ AÇILMASI
Konuşmasında Orta Doğu'da yaşanan gerilime ve İran savaşı kaynaklı enerji şokuna değinen Birol, bu küresel krizin en önemli ve öncelikli çözümünün Hürmüz Boğazı olduğunu vurguladı. Stratejik öneme sahip bu boğazın tam ve koşulsuz biçimde yeniden deniz trafiğine açılması gerektiğini söyleyen IEA Başkanı, aksi senaryonun küresel ekonomiyi zor durumda bırakacağını ifade etti.
Boğazın kapalı kalmaya devam etmesi ve Orta Doğu'dan yeni petrol akışının bir an önce başlamaması halinde, yaz dönemindeki talep artışıyla birleşen stok düşüşünün piyasada çok ciddi bir sıkışmaya yol açacağı uyarısını yaptı.
DENİZ TRAFİĞİ DURMA NOKTASINA GELDİ
Normal şartlar altında dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) akışının yaklaşık yüzde 20'sinin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiğini hatırlatan Fatih Birol, mevcut tablonun vahametini ortaya koydu.
ABD ve İsrail öncülüğünde İran'a yönelik başlatılan askeri operasyonların ardından bölgedeki deniz trafiğinin neredeyse tamamen durma noktasına geldiğini belirten Birol, krizin başlangıcında var olan arz fazlası ve stok avantajının artık tamamen erimeye başladığını dile getirdi.
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER VE GIDA GÜVENLİĞİ TEHLİKEDE
Savaşın insani ve ekonomik faturalarının sadece enerji sektörüyle sınırlı kalmayacağını aktaran IEA Başkanı, bu krizden en büyük darbeyi gelişmekte olan Asya ve Afrika ülkelerinin alacağını söyledi.
Birol, enerji güvenliğinde yaşanan kırılganlığın yanı sıra, savaşın küresel gıda güvenliği üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerden de en az enerji kadar büyük endişe duyduğunu sözlerine ekledi.
STRATEJİK REZERVLER İÇİN "HAZIRIZ" MESAJI
Orta Doğu'daki petrol üretimi ve rafinaj faaliyetlerinin çatışmalar bittikten sonra bile savaş öncesi normal seviyelerine dönmesinin oldukça uzun bir zaman alacağını kaydeden Fatih Birol, Uluslararası Enerji Ajansı olarak acil durum planlarının masada olduğunu belirtti.
Piyasalardaki yangını söndürmek ve arz güvenliğini sağlamak adına, gerekmesi halinde üye ülkelerin stratejik petrol rezervlerinden yeni ve koordineli bir salım gerçekleştirmek için IEA'nın her an hazır olduğunu vurgulayarak konuşmasını sonlandırdı.