YAŞAM

İETT 2025 raporunu açıkladı: Günde 5 milyon yolculuk, 9 milyar liralık bütçe açığı

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nde sunulan İETT 2025 yılı faaliyet raporu, megakentteki toplu ulaşımın devasa maliyetini ve operasyonel büyüklüğünü gözler önüne serdi. Günde yaklaşık 5 milyon yolculuğun yapıldığı İstanbul'da, bir yolcunun maliyeti 60 TL'yi bulurken, bu tutarın 42 TL' si İBB tarafında finanse ediliyor. Raporda ayrıca, kaza oranlarını düşürmek amacıyla tüm araçlarda hız sınırının 70 km/s olarak güncellendiği vurgulandı.

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi nisan ayı toplantılarının ikinci oturumu, Saraçhane'deki belediye binasında İBB Başkan Vekili Nuri Aslan’ın yönetiminde gerçekleştirildi. Oturumun en önemli gündem maddelerinden biri, İETT Genel Müdürü İrfan Demet tarafından meclis üyelerine sunulan 2025 yılı İETT faaliyet raporuydu.

Toplu ulaşımın yükünü omuzlayan İETT'nin verileri, İstanbul'daki hareketliliğin boyutlarını çarpıcı rakamlarla ortaya koydu.

GÜNDE 5 MİLYON YOLCULUK, 6 BİNİ AŞKIN ARAÇLIK FİLO

İstanbul'daki toplu taşıma pastasından kara yolunun yüzde 52, raylı sistemler ve Şehir Hatları'nın ise yüzde 48 pay aldığını belirten İETT Genel Müdürü İrfan Demet, yeni metro yatırımlarının devreye girmesiyle lastik tekerlekli ulaşımın payının giderek azalacağını öngördüklerini belirtti.

İETT'nin mevcut kapasitesine dair güncel verileri paylaşan Demet, filonun büyüklüğünü şu sözlerle özetledi:

"Şu an filomuzda 2 bin 814 otobüs, 702 metrobüs ve 250 elektrikli araç olmak üzere kuruma ait 3 bin 766 aracımız var. Buna 3 bin 41 adet Özel Halk Otobüsü'nü de eklediğimizde, İstanbul halkına toplam 6 bin 807 araçla hizmet veriyoruz. Bu dev filo ile 852 farklı hatta her gün 66 bin sefer yapıyor, dünyanın etrafını defalarca dönecek bir mesafeye denk gelen 1 milyon 400 bin kilometre yol katediyoruz. Günlük yolculuk sayımız ise yaklaşık 5 milyonu buluyor."

Rapora göre, İstanbul'da bir yıl içinde gerçekleştirilen toplam yolculuk sayısı 1 milyar 400 milyona ulaştı.

KAZALARA KARŞI YENİ DÖNEM: HIZ SINIRI 70 KM/S OLDU

Milyonlarca insanı taşıyan araçların güvenliğine de değinilen raporda, kazaların önlenmesi için alınan radikal bir karar duyuruldu. Trafik kazalarının yüzde 99'unun sürücü ve yaya hatalarından kaynaklandığına dikkat çeken Demet, "Kazalarda tahribatı artıran en önemli unsur hız. Bu gerçeği göz önüne alarak, gelişmiş dünya metropollerindeki standartları İstanbul'a taşıdık ve tüm İETT araçlarımızda maksimum hız sınırını 70 kilometre olarak sabitledik." dedi.

MİLYON KİLOMETRE BAŞINA KAZA ORANI YÜZDE 40 DÜŞTÜ

Alınan teknik önlemler, şoför eğitimleri ve sıkı denetimlerin meyvesini verdiğini belirten Demet, kaza istatistiklerindeki düşüşe dikkat çekti. İstanbul genelinde araç sayısının son 6 yılda yüzde 47 oranında artmasına rağmen, İETT'nin milyon kilometre başına düşen kaza oranında yüzde 40'lık bir azalma sağlandı. 2018 yılında milyon kilometre başına 32 olan kaza sayısı, 2025 yılı itibarıyla 19'a kadar geriledi. Ayrıca, şehre 662 yeni araç daha kazandırılacağı müjdelendi.

İBB'DEN YOLCU BAŞINA 42 LİRA MALİYET DESTEĞİ

Raporun en çok dikkat çeken bölümlerinden biri ise toplu ulaşımın maliyet tablosuydu. Ücretsiz biniş hakkı bulunan gruplar ve indirimli öğrenci tarifeleri, toplu taşıma gelirleri ile giderleri arasındaki makası iyice açmış durumda.

Güncel ekonomik şartlarda 1 yolculuğun kuruma maliyetinin yaklaşık 60 lira olduğunu açıklayan Demet, "İndirimli ve ücretsiz geçişler hesaba katıldığında, İETT'nin kasasına yolcu başına sadece 18 lira giriyor. Arada oluşan 42 liralık devasa fark, doğrudan İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılanarak vatandaşın bütçesine yansıtılmıyor." ifadelerini kullandı.

2025 BİLANÇOSU: BÜTÇEDE 9 MİLYARLIK FARK

Sunumun sonunda İETT'nin 2025 yılına ait kesinleşen mali bilançosu da meclis üyeleriyle paylaşıldı. Verilere göre İETT'nin 2025 yılı toplam gideri 40 milyar 291 milyon lira olarak gerçekleşirken, elde edilen toplam gelir 31 milyar 308 milyon lirada kaldı.

İETT Genel Müdürü'nün sunumunun tamamlanmasının ardından, mecliste bulunan siyasi parti grup temsilcileri söz alarak faaliyet raporu üzerine kendi değerlendirmelerini yaptı.