EKONOMİ

İhracat ve ithalat miktarında sert düşüş, fiyatlarda yükseliş

Mayıs ayı dış ticaret endekslerine göre ihracat ve ithalat birim değerleri yüzde 14,2 artarken, ticaretin hacmi sert düştü; ihracat miktar endeksi yüzde 20,8, ithalat miktar endeksi ise yüzde 21,8 geriledi.

Türkiye İstatistik Kurumu, Mayıs ayına ilişkin dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, hem ihracat hem de ithalat kanadında ürünlerin birim değerlerinin (fiyatlarının) yükseldiğini, ancak ticaretin fiziksel miktarında ciddi bir daralma yaşandığını ortaya koydu. Özellikle küresel enerji piyasalarındaki hareketlilik, yakıt kalemindeki endekslere çarpıcı bir şekilde yansıdı.

İHRACAT FİYATLARI ARTTI AMA SATILAN ÜRÜN MİKTARI AZALDI

Mayıs ayında ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 oranında bir artış kaydetti. Bu durum, ihraç ettiğimiz ürünleri genel olarak daha yüksek fiyatlardan sattığımızı gösteriyor. Alt sektörler incelendiğinde, fiyat artışlarına liderliği yüzde 52,5 gibi rekor bir oranla yakıt kalemi yaptı. Yakıtı, yüzde 12,0 ile imalat sanayi (gıda, içecek, tütün hariç), yüzde 11,3 ile ham maddeler (yakıt hariç) ve yüzde 8,8 ile gıda, içecek ve tütün ürünleri izledi.

Ancak fiyatlardaki bu artışa rağmen, dışarıya gönderilen ürünlerin fiziksel miktarında çok sert bir gerileme yaşandı. İhracat miktar endeksi, Mayıs ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 20,8 azaldı. Miktar bazındaki bu düşüş tüm ana sektörlere yayıldı. İmalat sanayinde yüzde 21,4, yakıtlarda yüzde 20,6, ham maddelerde yüzde 19,9 ve gıda, içecek, tütün grubunda yüzde 16,0 oranında hacimsel küçülme meydana geldi.

İTHALATTA DA BENZER TABLO: FATURA BÜYÜDÜ, HACİM DARALDI

Ülke içine giren ürünlerin maliyetlerini gösteren ithalat birim değer endeksi de tıpkı ihracatta olduğu gibi yıllık bazda yüzde 14,2 artış gösterdi. İthalat tarafında da fiyat yükselişlerinin ana motoru yakıt sektörü oldu. Yakıt ithalat birim değeri yüzde 49,0 artarken, imalat sanayinde yüzde 6,4 ve ham maddelerde yüzde 4,3'lük fiyat artışları görüldü. Gıda, içecek ve tütün grubu ise bu dönemde ithalat fiyatı düşen tek sektör olarak öne çıktı ve yüzde 2,4 gerileme kaydetti.

Fiyatlar yükselirken, Türkiye'nin dışarıdan satın aldığı mal miktarı ise gözle görülür bir şekilde azaldı. İthalat miktar endeksi, Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 21,8 oranında geriledi. İthalat hacmindeki bu düşüşe en büyük etkiyi yüzde 23,1'lik azalışla imalat sanayi grubu yaptı. Diğer taraftan ham maddelerde yüzde 6,9, gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,2 ve yakıtlarda yüzde 3,8'lik miktar azalışları gerçekleşti. Veriler, Mayıs ayında hem ithalatta hem ihracatta yüksek fiyat-düşük hacim dengesinin hakim olduğunu gösteriyor.