Ortaylı’ya göre tarihsel derinliği korunmuş, mimari dokusu bozulmamış ve güçlü bir kültürel birikime sahip şehirler, bir insanın tarih ve uygarlık bilincini geliştirmesinde büyük rol oynuyor.
Ünlü tarihçi, çeşitli konuşma ve yazılarında özellikle bazı şehirleri “ölmeden önce görülmesi gereken yerler” arasında gösteriyor.
ORTAYLI’YA GÖRE DÜNYAYI ANLAMAK İÇİN GÖRÜLMESİ GEREKEN 5 ŞEHİR
Buhara (Özbekistan)
Buhara, Orta Asya’nın en eski yerleşimlerinden biri olarak biliniyor. İslam medeniyeti ve Türk tarihi açısından önemli merkezlerden biri olan şehir, İpek Yolu’nun en önemli duraklarından biri olarak öne çıkıyor.
Floransa (İtalya)
Floransa, Rönesans’ın doğduğu yer olarak kabul ediliyor. Ortaylı’ya göre sanat, mimari ve kültür tarihinin zirve noktalarından biri olan bu şehir, Avrupa medeniyetinin gelişimini anlamak isteyenler için eşsiz bir durak.
Roma (İtalya)
Roma, Ortaylı’nın “her köşesinde bir imparatorluk izi bulunan şehir” olarak tanımladığı yerlerden biri. Antik Roma’dan günümüze uzanan tarihi mirasıyla şehir, dünya tarihinin şekillendiği merkezlerden biri olarak kabul ediliyor.
Kudüs (İsrail / Filistin)
Kudüs, üç semavi din için de kutsal kabul edilen kadim şehirlerden biri. Ortaylı’ya göre tarih boyunca sayısız medeniyete ev sahipliği yapan Kudüs, dünyanın en yoğun tarihsel katmanlarından birini barındırıyor.
İstanbul (Türkiye)
İstanbul ise Ortaylı’nın “dünyanın merkezi” olarak nitelendirdiği şehirlerden biri. Roma, Bizans ve Osmanlı gibi üç büyük imparatorluğa başkentlik yapan İstanbul, tarihsel sürekliliğin en güçlü görüldüğü kentlerden biri olarak dikkat çekiyor.
ORTAYLI’NIN ÖNE ÇIKARDIĞI DİĞER ROTALAR
Tarihçi Ortaylı, bu şehirlerin yanı sıra dünyada mutlaka görülmesi gerektiğini düşündüğü başka kültür merkezlerine de dikkat çekiyor.
- Semerkant: İpek Yolu’nun kalbi ve Timur İmparatorluğu’nun mimari mirasıyla ünlü şehir.
- St. Petersburg: Avrupa mimarisi, sarayları ve özellikle Hermitage Müzesi ile öne çıkıyor.
- Paris ve Londra: Avrupa medeniyetini anlamak için önemli iki metropol. Ortaylı, özellikle British Museum’un adeta bir okul gibi gezilmesi gerektiğini söylüyor.
- İsfahan: “Dünyanın yarısı” olarak anılan Safevi mimarisinin en güzel örneklerinden birine sahip.
- Endülüs: Özellikle Cordoba, Granada ve Toledo şehirleri, İslam ve Avrupa kültürlerinin iç içe geçtiği önemli merkezler arasında gösteriliyor.
TÜRKİYE’DE MUTLAKA GÖRÜLMESİ GEREKEN YERLER
Ortaylı, Türkiye’nin de “adım adım gezilmesi gereken bir ülke” olduğunu belirtiyor. Tarihçi özellikle şu şehirleri öne çıkarıyor:
- Antakya: Çok kültürlü yapısı ve zengin mutfağıyla.
- Eskişehir: Modern şehirleşmesi ve müzeleriyle dikkat çekiyor.
- Mardin: Taş mimarisi ve tarihi dokusuyla Anadolu’nun en özgün şehirlerinden biri.
- Edirne: Özellikle Selimiye Camii ile Osmanlı mimarisinin zirvelerinden biri.
- Konya: Selçuklu başkenti olması nedeniyle Anadolu tarihini anlamak için önemli bir merkez.