İran, dünya petrol ticaretinin şah damarı sayılan Hürmüz Boğazı’nda 47 yıl sonra radikal bir strateji değişikliğine giderek egemenlik haklarını "geçiş ücreti" üzerinden tescillemeye başladı. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Üyesi Alaaddin Burucerdi, boğazdan geçen bazı gemilerden 2 milyon dolarlık geçiş bedeli alındığını resmen duyurdu.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA YENİ EGEMENLİK DÖNEMİ
Bir televizyon programında konuşan Burucerdi, bu adımın rastgele bir uygulama olmadığını, Tahran’ın bölgedeki gücünü ve egemenlik anlayışını pekiştirdiğini vurguladı.
Yaklaşık yarım asır sonra gelen bu yeni uygulama, bölgedeki jeopolitik dengeleri sarsacak nitelikte bir hamle olarak değerlendiriliyor. İranlı yetkili, bu kararın arkasında yatan asıl nedenin İran’ın sahadaki caydırıcı gücünü tüm dünyaya göstermek olduğunu savundu.
MİLYON DOLARLIK GEÇİŞ BEDELİ
Burucerdi’nin açıklamalarına göre, stratejik su yolunu kullanan gemilerden alınan 2 milyon dolarlık ücret, İran’ın deniz trafiği üzerindeki denetimini artırma arzusunu yansıtıyor. Gemilerin bu yüksek bedeli hangi kriterlere göre ödediği henüz netleşmese de, uygulama küresel lojistik devleri ve enerji piyasaları için yeni bir maliyet ve güvenlik unsuru anlamına geliyor.
GÜÇ GÖSTERİSİ VE BÖLGESEL MESAJ
İranlı parlamenter, Hürmüz Boğazı’ndan ücret tahsil edilmesinin Tahran yönetiminin bölgedeki otoritesini teyit ettiğini belirtti.
Bu hamle, özellikle ABD ile yaşanan gerilimlerin ve karşılıklı tehditlerin zirve yaptığı bir dönemde gelmesiyle, Batı bloğuna yönelik doğrudan bir mesaj olarak okunuyor. Uzmanlar, "geçiş vergisi" benzeri bu uygulamanın uluslararası deniz hukukuna dair yeni tartışmaları beraberinde getirebileceğine dikkat çekiyor.
