İran’da 2025’in son günlerinde başlayan ve yeni yılın ilk günlerinde şiddetini artıran ekonomik kaynaklı gösteriler, ülkeyi siyasi ve toplumsal bir yol ayrımına getirdi. İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, Hz. Ali’nin doğum günü ve General Kasım Süleymani’nin ölüm yıl dönümü kapsamında gerçekleştirdiği hitabında, halkın ekonomik taleplerini "meşru" olarak tanımlarken, olayları provoke edenlere karşı "demir yumruk" mesajı verdi.
HAMANEY: EKONOMİK TALEPLER HAKLI, KAOS KABUL EDİLEMEZ
Ülke genelinde riyaldeki aşırı değer kaybı ve enflasyona karşı yükselen sesleri değerlendiren Hamaney, esnaf ve tüccarın şikayetlerini anladığını ifade etti. "Protesto etmek uygundur ancak protesto etmek kargaşa çıkarmaktan farklıdır. Protesto edenle konuşuruz fakat kaos çıkaranla konuşmanın bir anlamı yok. Kaosçulara hadleri bildirilmelidir." diyen İran lideri, dertli vatandaşla kargaşa peşinde olanların ayrılması gerektiğini savundu.
Hamaney, döviz kurundaki kontrolsüz artışı ise "doğal olmayan bir durum" ve "düşman müdahalesi" olarak niteledi. "Açıklanamayan döviz kuru artışı ve istikrarsızlığı doğal değil, düşmanın işidir. Düşmanın işi kabul edilmelidir. Düşman boş durmaz ve her fırsattan yararlanır. Burada bir fırsat gördüler ve bundan yararlanmak istediler. Elbette yetkililerimiz sahadaydı ve olacak." ifadelerini kullandı.
CAN KAYIPLARI VE SAHADAKİ SERT MÜDAHALELER
Aralık ayının son haftasında Tahran Kapalı Çarşı’da fitili ateşlenen gösteriler, kısa sürede Loristan ve Çeharmahal-Bahtiyari gibi eyaletlere sıçradı. Sahadan gelen bilgiler, çatışmaların dozunun arttığını gösteriyor:
-
Kuhdeşt (Loristan): 31 Aralık'ta çıkan olaylarda 21 yaşındaki bir Besic milisi hayatını kaybetti, çok sayıda güvenlik görevlisi yaralandı.
-
Lordigan: 1 Ocak'ta düzenlenen gösterilerde çıkan çatışmalarda en az 2 sivilin yaşamını yitirdiği bildirildi.
-
Azna: Bir polis karakoluna yönelik saldırı iddiası sonrası 3 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.
"GÖĞSÜMÜZÜ SÜPER EDECEĞİZ"
Dış güçlerin İran’daki ekonomik istikrarsızlığı bir fırsat olarak kullanmaya çalıştığını iddia eden Hamaney, halkın desteğiyle bu süreci aşacaklarını belirtti. "Düşman karşısında göğsümüzü siper edeceğiz ve asla geri adım atmayacağız" diyen Hamaney, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve hükümetin sorunları çözmek için sahada olduğunu hatırlatarak toplumsal birlik çağrısında bulundu.
PEZEŞKİYAN’DAN ÖZ ELEŞTİRİ
Gösterilerin ardından açıklama yapan Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ekonomik sorunların sorumluluğunu üstlenerek, faturayı dış aktörlere kesmek yerine yapısal çözümlere odaklanılması gerektiğini belirtti. Ancak olaylara ABD’nin verdiği destek ve Trump’ın "İranlıların yanındayız" mesajları, Tahran ile Washington arasındaki gerilimi yeniden zirveye taşıdı.
