İran'da ekonomik krizin tetiklediği halk ayaklanması büyürken, Tahran yönetiminin interneti kesmesine karşı bir umut olarak görülen Starlink uyduları organize bir engelleme ile karşılaştı. ABD Başkanı Trump ve Elon Musk bağlantıyı geri getirmek için çözüm ararken, uzmanlar rejimin sistemi felç eden askeri yöntemlerini ve dış destek iddialarını mercek altına aldı.
TAHRAN STARLINK SİNYALİNİ NASIL FELÇ ETTİ?
İran’da 28 Aralık’ta başlayan protestolarda can kaybı 2 bin 677'ye ulaşırken, internetin kesilmesiyle devreye giren Starlink uyduları rejimin yeni hedefi oldu. Uzmanlara göre İran, Starlink’i tamamen kapatmak yerine sistemi kullanılamaz hale getiren sofistike yöntemler uyguluyor. Filter.Watch verilerine göre, Tahran’ın birçok noktasında Starlink kullanıcıları yüzde 40 ile yüzde 80 arasında değişen paket kayıpları yaşıyor. Bu durum metin mesajlarının gitmesine izin verirken; video gönderimi, web taraması ve görüntülü görüşmeyi tamamen imkansız kılıyor.
GPS SPOOFING VE MOBİL JAMMER TAKTİĞİ
Sistemin susturulmasında iki ana yöntem öne çıkıyor. İlk olarak, Starlink terminallerinin uyduları bulmak için ihtiyaç duyduğu GPS sinyalleri "spoofing" (sahte sinyal yayma) yöntemiyle bozuluyor. Siber güvenlik uzmanı Nariman Gharib’in elde ettiği verilere göre, İran yönetimi sadece sinyal bozmakla kalmıyor, terminalleri yanıltmak için sahte GPS koordinatları yayıyor. Gharib "Bu basit bir sinyal bozma değil; hükümetin terminalleri yanıltmak için sahte GPS sinyalleri yayınladığı anlaşılıyor." ifadelerini kullandı. İkinci yöntem ise Rusya’nın Ukrayna’da kullandığı taktiklere benzer şekilde, araç üstü mobil askeri jammer’ların (sinyal kesiciler) mahalle mahalle gezdirilerek Starlink frekanslarını gürültüyle boğması olarak açıklanıyor.
RUSYA VE ÇİN’DEN TEKNOLOJİK DESTEK İDDİASI
İran’ın bu başarısının ardında küresel güçlerin etkisi tartışılıyor. Analizlere göre Rusya, Ukrayna savaşında Starlink’e karşı edindiği elektronik harp tecrübesini Tahran ile paylaştı. İran’ın, Rus yapımı Krasukha-4 sistemini temel alarak geliştirdiği "Cobra V8" adlı yerli elektronik harp sistemini bu süreçte kullandığı değerlendiriliyor. Çin’in ise daha çok kullanıcı tespiti ve dijital gözetim teknolojileriyle, uydu antenlerinin bulunduğu noktaların nokta atışı tespit edilmesine katkı sağladığı iddia ediliyor. Güvenlik güçleri, drone’lar ve radyo frekansı tarayıcılarıyla yerini buldukları terminalleri "casusluk ekipmanı" diyerek topluyor.
İNTERNETSİZ HER DAKİKA 1 MİLYON DOLAR GİDİYOR
İran devlet medyası, ele geçirilen terminalleri “elektronik casusluk ve sabotaj ekipmanı” olarak tanımlıyor. Starlink kullanmak ve sahip olmak casusluk suçu olarak değerlendiriliyor. İnternet kesintisinin hali hazırda çıkmazda olan İran ekonomisine olan darbesi ise oldukça ağır. İnternetin kesik olduğu her saat İran ekonomisini 1.56 milyon dolar zarara uğratıyor.
TRUMP VE MUSK’TAN YENİ HAMLE BEKLENİYOR
İnternet kesintisinin İran ekonomisine saatlik maliyeti 1.56 milyon doları aşarken, Washington kanadı da harekete geçti. ABD Başkanı Donald Trump, Elon Musk ile görüşerek Starlink’in yeniden aktif edilmesi için çözüm üretme talimatı verdiğini duyurdu. Musk’ın İran için hizmet bedelini sıfırladığı ve mühendislerine teknik engelleri aşma görevi verdiği belirtilse de, sahadaki yoğun askeri sinyal baskısı bağlantının önündeki en büyük engel olmaya devam ediyor.
