İran’da ekonomik krizle fitili ateşlenen ve kısa sürede rejim karşıtı protestolara dönüşen gösterilerde bilanço ağırlaşıyor. Bağımsız insan hakları örgütü HRANA tarafından paylaşılan son veriler, ülkede yaşanan can kaybının ve gözaltı sayılarının ulaştığı ürkütücü boyutu gözler önüne serdi.
GÜNCEL VERİLERLE CAN KAYBI 5 BİNİ AŞTI
İran genelindeki olayları yakından takip eden HRANA, son 24 saat içinde teyit edilen vakalarla birlikte ölü sayısının 5 bin 137’ye yükseldiğini duyurdu. Raporda, çatışmalarda ve müdahalelerde yaşamını yitiren göstericilerin sayısı 4 bin 929 olarak kaydedildi. Olaylar sırasında hayatını kaybeden polis ve güvenlik görevlisi sayısının ise 208 olduğu bildirildi.
GÖZALTI DALGASI: 27 BİN 797 KİŞİ ALIKONULDU
Güvenlik güçlerinin ülke genelinde yürüttüğü operasyonlar neticesinde gözaltına alınanların sayısı 27 bin 797’ye ulaşarak rekor seviyeye çıktı. Uluslararası izleme örgütleri, bu kitlesel tutuklamaların cezaevlerinde kapasite aşımına ve hak ihlallerine yol açtığı konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Gözaltı listesinde aktivistlerin yanı sıra çok sayıda öğrenci, gazeteci ve sivil vatandaşın yer aldığı ifade ediliyor.
EKONOMİK SIKINTIDAN SİYASİ KRİZE: SÜREÇ NASIL BAŞLADI?
İran’daki olaylar, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında çöküşü ve ekonomik şartların ağırlaşmasıyla Tahran Büyük Çarşı’da esnafın kepenk kapatmasıyla başladı. Kısa sürede tüm şehirlere yayılan gösteriler, 8 Ocak’ta başkent Tahran’da şiddetini artırdı. Yönetim, olayların büyümesini engellemek için ülke genelinde internet erişimine kısıtlama getirdi.
RESMİ MAKAMLAR VE HRANA VERİLERİ ARASINDAKİ ÇELİŞKİ
İran resmi makamları ile bağımsız örgütlerin açıkladığı rakamlar arasındaki büyük fark dikkat çekiyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı, can kaybını 3 bin 117 olarak açıklarken, bu ölümlerin büyük çoğunluğunun "silahlı terör grupları" tarafından gerçekleştirildiğini iddia etti. Ancak merkezi ABD’de bulunan HRANA, saha çalışmalarıyla daha fazla vakayı doğruladıklarını belirterek sayıları güncellemeye devam ediyor.
