İran sokaklarını yangın yerine çeviren ve haftalarca süren eylemler sona erse de, olayların yarattığı tahribatın boyutu gün yüzüne çıkmaya devam ediyor. ABD’nin Virginia eyaleti merkezli HRANA, sahadan doğruladığı yeni vakalarla birlikte ülkedeki ölü ve gözaltı sayılarını güncelledi.
GÖZALTI SAYISI 40 BİNİ GEÇTİ
HRANA’nın yayınladığı son rapora göre, ülke genelindeki olaylarda yaşamını yitirenlerin sayısı bir önceki güne göre artış göstererek 5 bin 848’den 6 bin 126’ya yükseldi. Raporda, hayatını kaybedenler arasında 214 güvenlik görevlisinin de bulunduğu belirtildi.
Sokaklardaki gerilimin yargıya yansıması da ağır oldu. Ajansın verilerine göre, ülkenin dört bir yanına yayılan gösteriler sırasında toplam 41 bin 880 kişi gözaltına alındı.
KIVILCIM "BÜYÜK ÇARŞI"DA ATEŞLENMİŞTİ
İran’ı kaosa sürükleyen süreç, 28 Aralık 2025 tarihinde başladı. İran Riyali'nin döviz karşısında yaşadığı tarihi değer kaybı ve halkın alım gücünün erimesi, Tahran Büyük Çarşı esnafının sabrını taşırmış, esnafın başlattığı kepenk kapatma eylemleri kısa sürede ülke geneline yayılan kitlesel gösterilere dönüşmüştü.
Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetini artıran protestolar sırasında hükümet, olayların kontrolünü sağlamak amacıyla ülke genelinde internet erişimini kesmiş ve dış dünyayla iletişimi büyük ölçüde engellemişti.
RESMİ RAKAMLARLA ARADA UÇURUM VAR
HRANA’nın açıkladığı veriler ile İranlı yetkililerin beyanları arasında ise büyük bir uçurum bulunuyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumu verilerine dayandırdığı 21 Ocak tarihli açıklamasında, ölü sayısını 3 bin 117 olarak duyurmuştu.
Resmi makamlar, ölenlerin 2 bin 427’sinin "silahlı terör grupları" tarafından öldürülen sivil vatandaşlar ve güvenlik güçleri olduğunu iddia ederken, 690 kişinin ölümüne dair detay paylaşmamıştı.
Gösteriler fiilen son bulmuş olsa da, insan hakları örgütleri kayıp ve ölümlerle ilgili veri doğrulama çalışmalarını sürdürüyor.