Yeraltı Sarayı’nın Doğuşu: 336 Sütunlu Görkem
M.S. 532 yılında Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılan bu devasa yapı, aslında şehrin su rezervlerini güvence altına almak için tasarlanmıştı. Yaklaşık 10 bin metrekarelik bir alanı kaplayan sarnıç, 9 metre yüksekliğindeki tam 336 mermer sütunla destekleniyor. Çoğu antik tapınaklardan getirilen bu "devşirme" sütunlar, yapıya adeta bir su altı ormanı havası veriyor. 100 bin ton su depolama kapasitesine sahip olan sarnıç, yüzyıllar boyunca sarayların ve bölge halkının can damarı oldu.
Fransız Seyyahın Keşfi: Evlerin Altından Balık Tutuyorlardı!
İstanbul’un fethinden sonra bir süre daha kullanılan ancak Osmanlı’nın "akar su" geleneği nedeniyle unutulmaya yüz tutan sarnıç, 1545 yılında Fransız seyyah Petrus Gyllius tarafından tesadüfen yeniden keşfedildi. Gyllius, Ayasofya çevresindeki evlerin sakinlerinin, zeminlerindeki deliklerden kovayla su çektiklerini ve hatta buralarda balık tuttuklarını görünce şaşkına döndü. Elinde bir meşale, altında bir sandalla bu karanlık dünyaya inen seyyah, Batı dünyasına bu muazzam yapıyı tanıtan ilk isim oldu.
Medusa’nın Bakışlarından Korunmak: Neden Ters?
Yerebatan Sarnıcı’nın en kuzeybatı köşesinde ziyaretçileri karşılayan iki dev Medusa Başı, yapının en büyük gizemi kabul ediliyor. Roma dönemine ait bu heykellerden biri yan, diğeri ise tamamen ters şekilde sütun kaidesi olarak yerleştirilmiş.
Peki ama neden? İşte en güçlü teoriler:
* Mitolojik Kalkan: Efsaneye göre Medusa, kendine bakanları taşa çevirme gücüne sahipti. Dönemin inancına göre heykelin ters konulması, bu kötücül gücü etkisiz hale getiriyordu.
* İnançların Savaşı: Bazı tarihçiler, paganizmin simgesi olan Medusa’nın "ters yüz" edilerek Hristiyanlığın zaferinin simgelendiğini savunuyor.
* Pratik Çözüm: Mühendislik odaklı bakış açısına göre ise, sütun boyunu eşitlemek için uygun boyuttaki bu taşlar, sadece kaide olarak rastgele yerleştirildi.
Biliyor muydunuz? Sarnıcın içindeki meşhur "Ağlayan Sütun"un, yapım sırasında hayatını kaybeden 7 bin kölenin anısına sürekli nemli kaldığı ve gözyaşı döktüğü rivayet edilir.
>
James Bond’dan Dan Brown’a: Dünya Sinemasının Odak Noktası
Yerebatan Sarnıcı sadece tarih meraklılarının değil, Hollywood’un da gözbebeği. James Bond serisinin efsane filmi “Rusya’dan Sevgilerle” ve Dan Brown’un çok satan romanından uyarlanan “Cehennem” (Inferno), bu mistik atmosferi tüm dünyaya izletti.
Yeni Yüzüyle Yerebatan: 2026 Ziyaretçi Rehberi
2016-2022 yılları arasında gerçekleştirilen "Yüzyılın Restorasyonu" ile sarnıç, depreme karşı güçlendirildi ve "Light Shift" konseptiyle büyüleyici bir ışıklandırmaya kavuştu. Artık suyun üzerinde yürüyormuş hissi veren yeni platformlar ve çağdaş sanat sergileriyle sarnıç, ziyaretçilerine sadece bir müze değil, bütünsel bir deneyim sunuyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Yerebatan Sarnıcı nerede? İstanbul’un Fatih ilçesinde, Ayasofya Camii’nin hemen güneybatısında yer alır.
- Giriş ücreti ne kadar? 2026 yılı güncel tarifeleri için Müze Kart ve yabancı ziyaretçi fiyatları değişkenlik göstermektedir.
- Ziyaret saatleri nedir? Haftanın her günü 09:00 - 19:00 saatleri arasında ziyarete açıktır.