CNN'in haberine göre; İtalya’da yüzyıllardır süregelen ve "jus sanguinis" (kan bağı hakkı) olarak bilinen vatandaşlık sistemi, hükümetin ani kararıyla büyük bir krize dönüştü. Dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca İtalyan kökenliyi sarsan bu yasal değişiklik, binlerce kişinin umudunu 11 Mart 2026’da yapılacak Anayasa Mahkemesi duruşmasına kilitledi.
KAN BAĞI HAKKI: NESİLLER BOYU SÜREN İTALYANLIK MİRASI
İtalya, uzun yıllar boyunca dünyanın en cömert vatandaşlık yasalarından birine sahipti. "Jure Sanguinis" ilkesine dayanan eski sistemde, bir kişinin İtalyan vatandaşlığı alabilmesi için soy ağacında İtalya doğumlu bir atasının bulunması ve bu bağın kesintisiz devam etmesi yeterliydi. Kaç kuşak geriye giderse gitsin, atası İtalya vatandaşlığından çıkmadan çocuk sahibi olmuş herkes, İtalya pasaportu alma hakkına sahipti. Bu durum, özellikle ABD, Brezilya ve Arjantin gibi ülkelere göç eden milyonlarca İtalyan torunu için kültürel kimliklerini bir Avrupa Birliği pasaportuyla taçlandırma şansı veriyordu.
BİR HAYATIN HAYALİ: LIZ FITZGERALD’IN YARIM KALAN HİKAYESİ
Boston yakınlarında, Noel arifelerinde yenen "Yedi Balık Bayramı" yemekleri ve taze pişen pizelle kurabiyelerinin kokusuyla büyüyen 53 yaşındaki Liz Fitzgerald için İtalyanlık sadece bir miras değil, bir yaşam biçimiydi. Kökenlerini 1909’da Napoli’den göç eden büyük büyükbabası Angelo’ya dayandıran Fitzgerald, babasının doğum tarihinden yola çıkarak "kan bağı hakkı" olduğunu fark etti. Yıllarca süren uğraşla belgeleri topladı, tercümeleri yaptırdı ve tam Mart 2025’te başvurusunu sunmaya hazırlanırken kapılar yüzüne kapandı. Fitzgerald, "Yıkıldım" diyerek özetlediği bu durumu, binlerce İtalyan-Amerikalı gibi büyük bir belirsizlik içinde takip ediyor.
TAJANI KARARNAMESİ: BİR GECEDE DEĞİŞEN KURALLAR
İtalyan hükümeti tarafından 28 Mart 2025'te yürürlüğe sokulan ve kamuoyunda "Tajani Kararnamesi" olarak bilinen 74/2025 sayılı yasa, oyunun kurallarını kökten değiştirdi. Yeni düzenlemeyle birlikte, soy bağına dayalı vatandaşlık hakkı artık sınırsız kuşakları kapsamıyor. Hak sahipliği, yalnızca ebeveynleri veya büyükanne ve büyükbabalarından en az biri İtalya'da doğmuş olan kişilerle sınırlandırıldı. Bu durum, Fitzgerald gibi 1800’lerin sonu veya 1900’lerin başındaki atalarına güvenenleri devre dışı bıraktı.
GÖZLER 11 MART'TAKİ ANAYASA MAHKEMESİ DURUŞMASINDA
Yeni yasa yürürlüğe girdiğinde mahkemelerde bekleyen 60 bin başvuru süreçten muaf tutulsa da, başvurusu yetişmeyen on binlerce kişi "ayrımcılık" yapıldığı gerekçesiyle hukuk mücadelesi başlattı. Göçmenlik uzmanları, yasanın anayasaya aykırı ilan edilme ihtimalinin hala masada olduğunu belirtiyor. 11 Mart 2026'da yapılacak duruşma, İtalya'nın "kan bağı" geleneğini mi sürdüreceği yoksa kapıları tamamen mi kapatacağı sorusuna cevap verecek. Fitzgerald ve onun gibi yüzlerce müvekkili temsil eden avukat Arturo Grasso'nun mesajı ise net: "Haklarınız için savaşın, milletvekilleri de hata yapabilir."