Türkiye’de emeklilik sistemi, EYT düzenlemesinin ardından yeni bir dönemeçten geçiyor. 8 Eylül 1999 sonrasında işe giren ve EYT trenini kıl payı kaçıran milyonlarca vatandaş için "kademeli emeklilik" formülü ciddi bir umut ışığı haline geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın gündeminde olduğu belirtilen bu yeni model, çalışma hayatına 2000 ile 2008 yılları arasında başlayanlar için emeklilik kapısını aralamayı hedefliyor. Planlanan düzenleme ile birlikte sigortalılık süresi, prim günü ve yaş şartlarının belirli bir takvim çerçevesinde esnetilmesi ve aşamalı bir geçiş sürecinin oluşturulması bekleniyor.
YENİ SİSTEMDE KİMLER AVANTAJLI DURUMA GEÇECEK?
Kademeli emeklilik düzenlemesi hayata geçtiğinde, emeklilik yaşı artık tek bir keskin sınırla değil, sigorta giriş tarihine göre belirlenen bir tablo üzerinden hesaplanacak. Mevcut kulis bilgilerine göre SSK’lı kadınların 20 yıl, erkeklerin ise 25 yıl sigortalılık süresini doldurmuş olmaları temel şartlar arasında yer alıyor. Prim ödeme noktasında ise 5000 ile 5975 gün arasında değişen bir skala üzerinde duruluyor. Bu şartları yerine getiren ve belirlenecek yaş kriterine ulaşan sigortalılar, mevcut sistemin getirdiği uzun bekleme sürelerine takılmadan emeklilik hakkına kavuşabilecek.
MASADAKİ EMEKLİLİK SENARYOSU: 2000-2008 ARASI SİGORTALILAR İÇİN TASLAK TABLO:
| SGK Başlangıç Yılı | Kadın Yaş Şartı | Erkek Yaş Şartı | Kadın Prim Gün | Erkek Prim Gün |
| EYT (8 Eylül 1999 Öncesi) | 38 | 43 | 5.975 | 5.975 |
| 9 Eylül 1999 Sonrası | 43 | 45 | 6.250 | 6.250 |
| 2000 | 43 | 45 | 6.325 | 6.325 |
| 2001 | 43 | 45 | 6.400 | 6.400 |
| 2002 | 43 | 45 | 6.475 | 6.475 |
| 2003 | 44 | 46 | 6.550 | 6.550 |
| 2004 | 45 | 47 | 6.625 | 6.625 |
| 2005 | 46 | 48 | 6.700 | 6.700 |
| 2006 | 47 | 49 | 6.775 | 6.775 |
| 2007 | 48 | 50 | 6.850 | 6.850 |
| 2008 | 49 | 51 | 6.925 | 6.925 |
| 2009 ve Sonrası | 50 | 52 | 7.000 | 7.000 |
| Kısmi Emeklilik | 50 | 52 | 4.500 | 4.500 |
BAĞ-KUR VE EMEKLİ SANDIĞI İÇİN KRİTİK EŞİKLER
Düzenleme sadece SSK’lı çalışanları değil, kendi işinin sahibi olan Bağ-Kur’luları ve memurları da yakından ilgilendiriyor. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında olan kadınlar için 7200 prim günü, erkekler için ise 9000 prim günü şartı ön planda tutuluyor. Ancak bu noktada Bağ-Kur’lular için devrim niteliğinde bir iyileştirme de masada bulunuyor. Küçük esnaf ve çiftçilerin 9000 gün olan prim yükünün 7200 güne düşürülmesiyle, yaklaşık 1 milyon kişinin emeklilik sürecinin 5 yıl kadar erkene çekilmesi planlanıyor. Bu reform gerçekleşirse, primini tamamlamakta zorlanan esnaf için büyük bir finansal ve sosyal rahatlama sağlanmış olacak.
KISMİ EMEKLİLİK VE TARIM İŞÇİLERİNE ÖZEL AYRICALIKLAR
8 Nisan 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında işe girişi olanlar için kısmi emeklilik seçeneği de güncelliğini koruyor. 4500 prim gününü tamamlayan vatandaşlar, kadınlarda 58 ve erkeklerde 60 yaşını doldurmak kaydıyla emekli olabiliyor. Öte yandan tarım sektöründe ter döken çalışanlar için de özel bir parantez açılıyor. Sigorta başlangıcı 1999 ve öncesine dayanan tarım işçileri, 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim günüyle emeklilik hakkı kazanabiliyor. Yapılacak olan yeni yasal düzenlemelerin tüm bu süreçleri daha erişilebilir hale getirmesi ve çalışma hayatındaki adaletsizlikleri gidermesi bekleniyor.
